ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ ΚΑΙ ΑΚΡΑΙΑ ΚΑΙΡΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ- του Δημήτρη Ζαχ. Σιάρκου*

Η κλιματική αλλαγή αποτυπώνονται αισθητά τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας προκαλώντας πολλά δεινά. Βιώσαμε μεγάλες φυσικές καταστροφές και ακραία καιρικά φαινόμενα, με καταστροφές δασών, υποδομών που δοκίμασαν τις αντοχές του κρατικού μηχανισμού, τον επιφορτισμένο στην αντιμετώπιση εκτάκτων καταστάσεων.

Η αντιμετώπιση αυτών των ακραίων φαινομένων κατά γενική ομολογία, διαχρονικά ήταν μερικώς επιτυχημένη και πολλές φορές ανεπιτυχής, από τους μηχανισμούς αντιμετώπισης και τους διοικητικούς επιτελείς αυτών, οι οποίοι εναλλάσσονται με την αλλαγή υπουργών και κυβερνήσεων. 

Η μη ορθή κι αποτελεσματική πρόληψη – αντιμετώπιση αυτών των φαινομένων, είχε ολέθρια και αρκετές φορές φονικά αποτελέσματα σε ανθρώπους και ζωικό κεφάλαιο, με τεράστιο οικονομικό κόστος για την κεντρική διοίκηση !! 

Όλα αυτά εγείρουν ένα μεγάλο και σημαντικό ερώτημα: 

Ποιο είναι το επιτυχημένο μοντέλο διοίκησης των φορέων της πολιτείας για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και ακραίων φυσικών φαινομένων;

Η παρούσα κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη αντιλαμβανόμενη την σοβαρότητα του θέματος κινήθηκε προς την σωστή κατεύθυνση, θεσπίζοντας Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Αλλαγής, τοποθετώντας επικεφαλής έναν ανεξάρτητο Κύπριο πολιτικό με ευρωπαϊκή εμπειρία, που δυστυχώς τον πρόλαβε ο καταστροφικός χιονιάς, πριν προλάβει να υλοποιήσει τις αλλαγές στις δομές των μηχανισμών αντιμετώπισης. 

Η πρόσφατη θεομηνία ανέδειξε σωρεία δυσλειτουργιών, έλλειψη συντονισμού και επικάλυψη αρμοδιοτήτων. Εκ των ισχνών ενεργειών πρόληψης κι αντιμετώπισης της πρόσφατης χιονοκαταιγίδας αλλά και των καταστροφών που επέφερε αυτή, είναι προφανές ότι απαιτούνται άμεσα δομικές αλλαγές διοίκησης, οργάνωσης και εκπαίδευσης του προσωπικού. 

Είναι επιβεβλημένο να ενστερνιστούμε και να εφαρμόσουμε το ευρωπαϊκό μοντέλο δημόσιας διοίκησης, με μη πολιτικά πρόσωπα σε θέσεις ειδικευομένων γενικών γραμματέων και διευθυντών σε νευραλγικές θέσεις της δημόσιας διοίκησης. Η θητεία των οποίων δεν θα ακολουθεί τις αλλαγές των κυβερνήσεων. 

Η ”μονιμότητα” της θέσης εξασφαλίζει γνώση, συνέχιση έργου και αποτελεσματικότητα της εργασίας . 

Η αξιολόγηση αυτών θα εκτελείται στο τέλος της θητείας των από ανεξάρτητη αρχή, πριν την ανανέωση της σύμβασής των. 

Επιβεβαιωτικά ως προς την αποτελεσματικότητα του μοντέλου, παρατίθεται το αντίστοιχο παράδειγμα του Βελγίου, όπου θεσμός των μονίμων γενικών γραμματέων κράτησε επιτυχώς την διακυβέρνηση της χώρας επί σχεδόν δύο χρόνια, ως ανάχωμα στην ακυβερνησία και υποστηρικτικός θεσμός στη «συνέχεια του κράτους» 

Ο θεσμός των μονίμων γενικών γραμματέων υφίσταται σε προηγμένα κράτη, όπως η Γερμανία, η Σουηδία και η Μεγάλη Βρετανία, λειτουργώντας ως ανώτατοι δημόσιοι υπάλληλοι και υπόλογοι του έργου ενός υπουργείου της κυβέρνησης διαχειριζόμενοι τα θέματά του σε καθημερινή βάση. 

Οι εν λόγω λειτουργοί είναι μη πολιτικά πρόσωπα, επικεφαλής δημοσίων υπηρεσιών οι οποίοι κατέχουν τη θέση τους επί σειρά ετών και διαφέρουν από τους προσωρινούς κρατικούς πολιτικούς γραμματείς.

Συμπερασματικά, απαιτείται οι πολιτικοί να χτίζουν ανεξάρτητους μηχανισμούς διοίκησης της κρατικής μηχανής, επιλέγοντας διοικητικούς επικεφαλής φορέων εκτάκτων αναγκών και κοινής ωφέλειας. Στελέχη με επαγγελματισμό και αποδεδειγμένες περγαμηνές επί του αντικειμένου τους, για την πρόληψη και επιτυχημένη αντιμετώπιση εκτάκτων καταστάσεων.

* Ο Δημήτρης Ζαχ. Σιάρκου διετέλεσε αξκός της Π. Αεροπορίας και είναι μέλος του Δ.Σ. του Νοσοκομείου μας