Είναι κατάθλιψη ή άνοια; 5 σημαντικές διαφορές που μας βοηθούν να τις ξεχωρίσουμε

Η δυσκολία στη μνήμη, η μειωμένη συγκέντρωση και η νοητική επιβράδυνση δεν αποτελούν πάντοτε ενδείξεις άνοιας. Η κατάθλιψη μπορεί να προκαλέσει παρόμοια συμπτώματα, γεγονός που καθιστά σημαντική τη σωστή αξιολόγηση

Τα συμπτώματα εμφανίζονται σταδιακά: Ξεχνούν πιο συχνά, δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν, καθυστερούν να ολοκληρώσουν απλές καθημερινές δραστηριότητες ή δείχνουν να έχουν χάσει το ενδιαφέρον τους για όσα άλλοτε τους ευχαριστούσαν – πρόκειται για ενδείξεις που εμφανίζονται σε αρκετούς ηλικιωμένους. Για τους οικείους τους, η πρώτη σκέψη μπορεί να είναι η άνοια.

Ωστόσο, η έκπτωση της μνήμης και των νοητικών λειτουργιών δεν οφείλεται πάντοτε σε μια νευροεκφυλιστική νόσο, υπογραμμίζει ο Howard E. LeWine, MD, Επικεφαλής Ιατρικός Συντάκτης στο Harvard Health Publishing. Σε ορισμένες περιπτώσεις, πίσω απ’ αυτές τις αλλαγές μπορεί να βρίσκεται η κατάθλιψη, η οποία, ειδικά στους ηλικιωμένους, δεν εκδηλώνεται απαραίτητα με εμφανή θλίψη.

Η διάκριση ανάμεσα στις δύο καταστάσεις δεν είναι πάντα εύκολη. Τόσο η άνοια, όσο και η κατάθλιψη εμφανίζονται συχνά σε μεγαλύτερες ηλικίες, ενώ μπορούν να συνυπάρχουν, επιδεινώνοντας η μία τα συμπτώματα της άλλης.

Όταν η κατάθλιψη μοιάζει με άνοια


Η κατάθλιψη μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ικανότητα ενός ανθρώπου να συγκεντρώνεται, να θυμάται πληροφορίες και να ανταποκρίνεται στις καθημερινές του υποχρεώσεις. Ένας ηλικιωμένος με κατάθλιψη μπορεί να εμφανίζει αφηρημάδα, μειωμένη ενεργητικότητα, αργές κινήσεις, έλλειψη κινήτρου και επιβράδυνση σκέψης. Η συνολική εικόνα μπορεί να δημιουργεί την εντύπωση ότι οι νοητικές του ικανότητες έχουν επιδεινωθεί.

Ο άνθρωπος που βιώνει αυτά τα συμπτώματα μπορεί να μη δείχνει εμφανώς θλιμμένος, γεγονός που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την αναγνώριση του προβλήματος. Ο εντοπισμός του προβλήματος, ωστόσο, είναι καθοριστικός για την αντιμετώπισή του – η κατάλληλη θεραπεία μπορεί να επιφέρει ουσιαστική βελτίωση.

Άνοια ή κατάθλιψη; Οι διαφορές που αξίζει να γνωρίζουμε

Παρ’ ότι οι δύο καταστάσεις μοιράζονται ορισμένα συμπτώματα, υπάρχουν χαρακτηριστικά που μπορούν να βοηθήσουν τους ειδικούς στη διαγνωστική αξιολόγηση:

Η ταχύτητα εμφάνισης των συμπτωμάτων: Στην κατάθλιψη, η επιδείνωση της νοητικής λειτουργίας εμφανίζεται σχετικά γρήγορα. Στην άνοια, οι αλλαγές εξελίσσονται πιο σταδιακά.
Ο προσανατολισμός στον χώρο και τον χρόνο: Οι άνθρωποι με κατάθλιψη συνήθως διατηρούν τον προσανατολισμό τους. Αντίθετα, η σύγχυση σχετικά με τον χρόνο ή τον τόπο μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα με νόσο Αλτσχάιμερ, ιδιαίτερα καθώς η νόσος εξελίσσεται.

Η συγκέντρωση και η μνήμη: Στην κατάθλιψη, ένα από τα βασικά προβλήματα είναι η δυσκολία συγκέντρωσης. Το άτομο μπορεί να μην προσέχει ή να μην επεξεργάζεται επαρκώς μια πληροφορία, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται αργότερα να τη θυμηθεί. Στη νόσο Αλτσχάιμερ, αντίθετα, ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η διαταραχή της πρόσφατης μνήμης, δηλαδή η δυσκολία συγκράτησης νέων πληροφοριών.

Η ομιλία, η γραφή και οι κινητικές δεξιότητες: Η κατάθλιψη συνήθως δεν προκαλεί τις ίδιες διαταραχές στην ομιλία, τη γραφή και τις σύνθετες κινητικές δεξιότητες που μπορεί να παρατηρηθούν σε ορισμένες μορφές άνοιας.
Η επίγνωση των δυσκολιών: Οι άνθρωποι με κατάθλιψη συχνά αντιλαμβάνονται και αναφέρουν οι ίδιοι τα προβλήματα μνήμης που αντιμετωπίζουν, εκφράζοντας ανησυχία για τις αλλαγές που παρατηρούν. Αντίθετα, άνθρωποι με νόσο Αλτσχάιμερ μπορεί να μην αναγνωρίζουν πλήρως την έκταση των δυσκολιών τους ή να εμφανίζονται λιγότερο προβληματισμένοι σχετικά με αυτές.
Οι παραπάνω διαφορές αποτελούν απλώς ενδείξεις και όχι ασφαλή κριτήρια διάγνωσης. Τα συμπτώματα μπορεί να ποικίλλουν σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Γιατί η σωστή διάγνωση είναι κρίσιμη

Δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη εξέταση που να μπορεί να ξεχωρίσει με βεβαιότητα την κατάθλιψη από την άνοια σε κάθε περίπτωση. Γι’ αυτό, όταν ένας ηλικιωμένος παρουσιάζει αλλαγές στη μνήμη, τη συμπεριφορά ή τις νοητικές του ικανότητες, είναι σημαντικό να πραγματοποιείται ολοκληρωμένη ιατρική αξιολόγηση, με συνεκτίμηση των συμπτωμάτων και της συνολικής κατάστασης της υγείας του.

Όταν διαπιστώνεται κατάθλιψη, η αντιμετώπισή της έχει ιδιαίτερη σημασία. Η κατάλληλη θεραπευτική παρέμβαση μπορεί να βελτιώσει όχι μόνο τη διάθεση, αλλά και τις δυσκολίες συγκέντρωσης και μνήμης που σχετίζονται με αυτή. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε πρόβλημα μνήμης που συνοδεύεται από καταθλιπτικά συμπτώματα είναι αναστρέψιμο ή ότι η βελτίωση της διάθεσης αποκλείει την παρουσία άνοιας.

Το βασικό μήνυμα είναι ότι η έκπτωση της μνήμης στους ηλικιωμένους δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στην άνοια, ούτε να θεωρείται αναπόφευκτη συνέπεια της ηλικίας. Η έγκαιρη διερεύνηση μπορεί να αποκαλύψει καταστάσεις που αντιμετωπίζονται και να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

πηγή ygeiamou