Ελεονώρα Μελέτη- Όχι άλλη στοχοποίηση των θυμάτων, ναι στη συναίνεση

Με μια δυνατή και βαθιά ανθρώπινη παρέμβαση στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο, η ευρωβουλευτής της ΝΔ, Ελεονώρα Μελέτη, έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η σιωπή δεν είναι συναίνεση. Περιγράφοντας με έντονο τρόπο την εμπειρία μιας γυναίκας που παγώνει από τον φόβο κατά τη διάρκεια μιας σεξουαλικής επίθεσης, ανέδειξε το επιστημονικό φαινόμενο του “freeze response”, μιας αυτόματης αντίδρασης επιβίωσης που συχνά παρερμηνεύεται ως αποδοχή.

Η κα. Μελέτη τόνισε ότι η απουσία αντίδρασης δεν μπορεί και δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως συγκατάθεση, ενώ υπογράμμισε πως υπάρχουν περιπτώσεις όπου η συναίνεση είναι εκ των πραγμάτων αδύνατη, όπως όταν το θύμα βρίσκεται υπό την επήρεια αλκοόλ ή ουσιών. «Η ακινησία είναι τρόμος και η σιωπή σοκ», σημείωσε χαρακτηριστικά, καλώντας σε αλλαγή της οπτικής με την οποία αντιμετωπίζονται τέτοιες υποθέσεις.

Κλείνοντας, η ευρωβουλευτής και συντονίστρια του ΕΛΚ στην Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων υπογράμμισε ότι ο ορισμός του βιασμού πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στην ύπαρξη ελεύθερης, σαφούς και πραγματικής συναίνεσης. «Όχι στους μώλωπες, όχι στις κραυγές, όχι στις προσδοκίες των τρίτων για το πώς έπρεπε να αντιδράσει ένα θύμα. Το μόνο ερώτημα είναι ένα: υπήρξε συναίνεση; Αν όχι, τότε μιλάμε για βιασμό», δήλωσε, στέλνοντας ένα μήνυμα που ζητά να ακουστεί δυνατά σε όλη την Ευρώπη.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της παρέμβασης:

«Θέλω να φανταστείτε μια γυναίκα ακίνητη, με το σώμα παγωμένο. Και κάποιον να βιάζει κάθε της κύτταρο, ψυχικό και σωματικό. Εκείνη να θέλει να ουρλιάξει, αλλά το στόμα της να μη βγάζει ήχο. Δεν φωνάζει. Δεν χτυπά. Δεν τρέχει. Όχι γιατί συναινεί, αλλά γιατί έχει παραλύσει από τον φόβο.

Αυτό που κάποιοι ακόμη ρωτούν: «γιατί δεν αντέδρασε;» η επιστήμη το αναγνωρίζει επίσημα ως “freeze response”, δηλαδή μια αυτόματη νευροβιολογική αντίδραση επιβίωσης. Όταν ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται ακραίο κίνδυνο και ούτε η μάχη ούτε η φυγή είναι δυνατές γιατί το σώμα ακριβώς παγώνει. Η ακινησία, όμως, δεν είναι συναίνεση. Είναι τρόμος. Κι η σιωπή δεν είναι αποδοχή. Είναι σοκ.

Και υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις όπου η συναίνεση είναι αδύνατη: όταν μια γυναίκα είναι μεθυσμένη, ναρκωμένη, αναίσθητη, υπό ουσίες, σε κατάσταση που δεν μπορεί να κατανοήσει και να επιλέξει. Μια γυναίκα υπό αυτές τις συνθήκες δεν μπορεί να πει «ναι».

Γι’ αυτό ο ορισμός του βιασμού πρέπει να γίνεται με βάση τη συναίνεση. Όχι με βάση τους μώλωπες. Όχι με βάση τις κραυγές. Όχι με το πόσο πολύ ή λίγο πάλεψε το θύμα σε σχέση με το πόσο θα ήθελαν οι θεατές της τραγωδίας του. Και όταν δικάζουμε τέτοιες υποθέσεις, δεν πρέπει να ρωτάμε το θύμα τι φορούσε, γιατί δεν φώναξε ή γιατί δεν έφυγε.

Ένα είναι το ουσιαστικό ερώτημα που πρέπει να γίνεται: υπήρξε ελεύθερη, σαφής και πραγματική συναίνεση; Αν όχι, τότε μιλάμε για βιασμό.»