Ελεονώρα Μελέτη: Τι πραγματικά κρύβεται πίσω από την τοποθέτηση που προκάλεσε αντιδράσεις;

Ελεονώρα Μελέτη: Τι πραγματικά κρύβεται πίσω από την τοποθέτηση που προκάλεσε αντιδράσεις;

Γράφει η Αντωνία Πεζιρκιανίδου Αρθρογράφος | Ενεργός Πολίτης

Σήμερα, Τετάρτη, όσοι περιηγηθήκατε σε site και σόσιαλ μίντια σίγουρα πέσατε πάνω στην τοποθέτηση της ευρωβουλευτή κυρίας Ελεονώρας Μελέτη, που προκάλεσε ενστάσεις και έντονη κριτική.

Σε μια πρώτη ανάγνωση, φάνηκε να αναδεικνύει τη δύσκολη πλευρά που βιώνουν οι εργοδότες στις σχέσεις τους με τους εργαζομένους.

Μήπως κρίνεται άδικα;
Μήπως απομονώθηκε σκόπιμα η συγκεκριμένη τοποθέτηση από το συνολικό πλαίσιο της ομιλίας;
Ή μήπως υπάρχει κάτι πιο ουσιαστικό πίσω από αυτή την τοποθέτηση;

Η κυρία Ελεονώρα Μελέτη, ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, είναι shadow rapporteur (σκιώδης εισηγήτρια) του ΕΛΚ (EPP) για τον φάκελο 2026/2023(INL) «Psychosocial risks, stress and mental health at work», δηλαδή «Ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι, στρες και ψυχική υγεία στην εργασία», στην Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων (EMPL). Αυτό σημαίνει ότι είχε θεσμικό ρόλο στη διαπραγμάτευση και στη διαμόρφωση της θέσης της πολιτικής της ομάδας.

Σχετικά με τη συζήτηση που έγινε στο Ευρωκοινοβούλιο χθες, 6/10/26, μία μέρα πριν από την ψηφοφορία, η κυρία Μελέτη πήρε τον λόγο και τοποθετήθηκε ως εξής:

«Σε μια εργασιακή ζωή 40 ετών, θα περάσουμε σχεδόν 77.000 ώρες .

Μέσα σε αυτές τις ώρες πολλοί εργαζόμενοι, θα αντιμετωπίσουν παρενόχληση, λεκτική βία, συναισθηματικό εκβιασμό, απαξίωση και εκφοβισμό.

Θα ακούσουν ότι η δουλειά τους θέλει γερό στομάχι και πως πρέπει να υπομείνουν τον ιδιόρρυθμο χαρακτήρα του πετυχημένου συνεργάτη, του προϊστάμενου. Πως θα πρέπει να μάθουν να συνεργάζονται με τοξικούς συναδέλφους.

Την ίδια ώρα όμως πρέπει να μιλήσουμε και για τα δικαιώματα των εργοδοτών.

Γιατί και εκείνοι αντιμετωπίζουν προκλήσεις.

Ξέρετε πόσοι εργοδότες εκβιάζονται από αντιεπαγγελματίες εργαζόμενους;

Πόσες επιχειρήσεις ειδικά μικρομεσαίες αντιμετωπίζουν πίεση και δυσκολίες στη διαχείριση των ομάδων τους; Και οι εργοδότες είναι θύματα των ψυχοκοινωνικών παραγόντων όχι μόνο οι εργαζόμενοι.

Όλα αυτά δεν είναι απλές ευαισθησίες, είναι προσωπικές διαφωνίες, είναι κίνδυνοι που βλάπτουν την υγεία.

Και ο Διεθνής Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι πάνω από 840.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από παθήσεις που συνδέονται με τέτοιους κινδύνους.

Η πρόληψή λοιπόν και ο υγιείς εργασιακές σχέσεις χτίζονται με συνεργασία και ωφελούν όλους.

Και ο φάκελος αυτός που θα ψηφίσουμε αύριο έρχεται να βοηθήσει τους υπεύθυνους εργοδότες που θέλουν η επιχείρηση τους να είναι παραγωγική και ευέλικτή αλλά και τους εργαζόμενους να αποδίδουν σε υγιή περιβάλλοντα απολαμβάνοντας την εργασία τους.»

Η τοποθέτησή της ήταν πολύ σύντομη: διήρκησε μόλις 1:40΄ και περιείχε 198 λέξεις. Παρ’ όλα αυτά, προκάλεσε άμεσα έντονη κριτική, ενστάσεις, ακόμη και χλευασμό. Το παράδοξο που αξίζει να επισημανθεί είναι ότι, σε μια τοποθέτηση για την ψυχική υγεία στην εργασία, οι 86 από τις 198 λέξεις αφορούν τους εργοδότες και τις προκλήσεις τους, ενώ οι 73 αφορούν τους εργαζομένους και όσα μπορεί να υποστούν.

Ο αριθμός των λέξεων, πάντως, δεν είναι το ζητούμενο. Πιο σημαντικό είναι να καταλάβουμε γιατί τα λόγια της προκάλεσαν τόσο έντονες αντιδράσεις και τι ήταν αυτό που ενόχλησε.

Ο συγκεκριμένος φάκελος που ψηφίστηκε σήμερα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν αποτελεί νόμο. Πρόκειται για νομοθετική πρωτοβουλία του Κοινοβουλίου, με την οποία ψηφίστηκαν οι κατευθύνσεις και οι συστάσεις που, κατά το Κοινοβούλιο, πρέπει να περιλαμβάνει η μελλοντική νομοθετική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η κυρία Μελέτη, ως shadow rapporteur του ΕΛΚ, κατέθεσε 59 τροπολογίες για τον φάκελο στις 21/4/26, όπως και εκπρόσωποι άλλων παρατάξεων, και είχε διαδικτυακή συνάντηση στις 25/6/26 με το CEEMET (Council of European Employers of the Metal, Engineering and Technology-based Industries), ακριβώς για τις πολιτικές σχετικά με τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους και την ψυχική υγεία στην εργασία.

Το CEEMET είναι ευρωπαϊκή εργοδοτική οργάνωση που εκπροσωπεί επιχειρήσεις των κλάδων της μεταλλουργίας, της μηχανικής και της τεχνολογικής βιομηχανίας, κυρίως μικρομεσαίες, και παρεμβαίνει στις ευρωπαϊκές πολιτικές για την εργασία και την ανταγωνιστικότητα.

Στις επίσημες θέσεις του CEEMET που εξέτασα δεν αναφέρεται πουθενά ότι υπάρχουν εργοδότες που εκβιάζονται από αντιεπαγγελματίες εργαζόμενους.

Συγκεκριμένα, ζητά:

• να απορριφθεί το νομοθετικό παράρτημα,
• να υπάρχει από κοινού ευθύνη εργοδοτών και εργαζομένων,
• να μην επιβαρυνθούν δυσανάλογα οι επιχειρήσεις και ιδιαίτερα οι ΜΜΕ,
• να μην υπάρχει αντιστροφή του βάρους απόδειξης,
• και να ληφθούν υπόψη παράγοντες που βρίσκονται έξω από τον έλεγχο του εργοδότη.

Το ενδιαφέρον είναι ότι ορισμένες αναφορές της κυρίας Μελέτη παρουσιάζουν θεματικές ομοιότητες με τις θέσεις που έχει δημοσιοποιήσει το CEEMET, ιδίως ως προς την κοινή ευθύνη εργοδοτών και εργαζομένων και την ανάγκη να λαμβάνονται υπόψη παράγοντες εκτός του ελέγχου του εργοδότη.

Επειδή με ενδιαφέρει πραγματικά να γνωρίζω πόσοι είναι οι εργαζόμενοι που, σύμφωνα με την κυρία Μελέτη, «εκβιάζουν» εργοδότες, θα ήθελα να μας είχε δώσει ένα συγκεκριμένο αριθμητικό στοιχείο.

Έτσι θα είχαμε μια ακριβή εικόνα του μεγέθους του φαινομένου και θα μπορούσαμε να το συγκρίνουμε με τα στοιχεία για τους εργαζομένους που βιώνουν παρενόχληση, λεκτική βία, συναισθηματικό εκβιασμό, απαξίωση και εκφοβισμό.

Επιπλέον, αν τόσο το CEEMET όσο και η κυρία Μελέτη ενδιαφέρονται πραγματικά να αναδείξουν τους ψυχοκοινωνικούς παράγοντες που επηρεάζουν και τους εργοδότες, ιδίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, θα είχε μεγαλύτερο ενδιαφέρον να μάθουμε ποιοι ακριβώς είναι αυτοί.

Ένας εργοδότης μικρομεσαίας επιχείρησης μπορεί πράγματι να βρίσκεται υπό τεράστια πίεση: να δυσκολεύεται να βρει προσωπικό, να αντιμετωπίζει αυξημένα ενεργειακά και λειτουργικά κόστη, αυξημένες φορολογικές και διοικητικές υποχρεώσεις και, ταυτόχρονα, να προσπαθεί να κρατήσει βιώσιμη την επιχείρησή του.

Άλλωστε, το ίδιο το CEEMET έχει αναφερθεί σε τέτοιου είδους προκλήσεις, όπως οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού, το δύσκολο οικονομικό περιβάλλον και τα διοικητικά βάρη.

Είναι συγκεκριμένα και μετρήσιμα προβλήματα που μπορούν να επηρεάσουν την καθημερινότητα και την ψυχολογική πίεση ενός επιχειρηματία και να του στερήσουν χρόνο και πόρους από την ορθή επίβλεψη και τη φροντίδα για ένα υγιές εργασιακό περιβάλλον.

Δεν αμφισβητήθηκε η ψυχοκοινωνική προσέγγιση προς τους εργοδότες, αλλά τα επιχειρήματα που επέλεξε να προβάλει.

Το ζήτημα δεν είναι αν οι εργοδότες αντιμετωπίζουν δυσκολίες και προκλήσεις. Φυσικά και αντιμετωπίζουν. Το ζήτημα είναι αν οι δυσκολίες αυτές μπορούν να τοποθετούνται στην ίδια νοηματική κατηγορία με τον εκφοβισμό, τη λεκτική βία και τους ψυχοκοινωνικούς κινδύνους που υφίστανται οι εργαζόμενοι, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η ασυμμετρία εξουσίας της εργασιακής σχέσης.

Η εργασιακή σχέση δεν είναι σχέση ισοτίμων.

Ο εργοδότης αποφασίζει για την πρόσληψη, την αξιολόγηση, την προαγωγή και την απόλυση· ο εργαζόμενος εξαρτάται από τον μισθό του για να ζήσει.

Όταν δέχεται εκφοβισμό ή εκβιασμό, διακυβεύεται ο ίδιος ο βιοπορισμός του. Γι’ αυτό το εργατικό δίκαιο έχει ιστορικά στηριχθεί στην προστασία του ασθενέστερου μέρους.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι εργοδότες δεν έχουν δικαιώματα ή ότι δεν υπάρχουν εργαζόμενοι που συμπεριφέρονται αντιεπαγγελματικά. Σημαίνει όμως ότι δύο διαφορετικά προβλήματα δεν μπορούν να μπαίνουν στο ίδιο επίπεδο.

Η πίεση που δέχεται ένας επιχειρηματίας από το κόστος, τη γραφειοκρατία και την έλλειψη προσωπικού είναι υπαρκτή και αξίζει πολιτική απάντηση, αλλά σε άλλο πεδίο: στη φορολογία, στις διοικητικές διαδικασίες, στην ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Δεν λύνεται μετατοπίζοντας ευθύνες μέσα σε ένα πλαίσιο που σχεδιάστηκε για να προστατεύσει τους εργαζομένους.

Η τοποθέτηση της κυρίας Μελέτη δεν ενόχλησε επειδή αναφέρθηκε στους εργοδότες, αλλά επειδή έβαλε στην ίδια ζυγαριά δύο πράγματα που δεν ζυγίζουν το ίδιο, χωρίς να τεκμηριώσει το ένα από τα δύο.

Η ψυχική υγεία στην εργασία είναι ζήτημα αξιοπρέπειας και ξεκινά από την προστασία όσων έχουν τη λιγότερη δύναμη να υπερασπιστούν τον εαυτό τους.

Καταλήγοντας, λοιπόν, θα θέσω και εγώ ένα αναπάντητο ερώτημα: τα τέσσερα τμήματα του παραρτήματος που καταψηφίστηκαν και τελικά αφαιρέθηκαν από το κείμενο που ψηφίστηκε, με σημαντική συμβολή του ΕΛΚ και των δεξιότερων πολιτικών ομάδων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τι ακριβώς περιείχαν και ποιους αφορούσαν;