Φανή Μπλιούμη: Η κινητήριος δύναμη του σύγχρονου εμπορίου

Η Φανή Μπλιούμη πρόεδρος της Ο.Ε.Π.Ε.Κ.Α.Μ.Θ. (Ομοσπονδίας Εμπορίου Παραγωγικότητας και Επιχειρηματικότητας Κεντρικής - Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης) με καταγωγή από τη Ξάνθη, από το 2005 που εγκαταστάθηκε στη Θέρμη Θεσσαλονίκης, ξεκίνησε να δραστηριοποιείται επιχειρηματικά και σήμερα είναι ιδιοκτήτρια μιας αναπτυσσόμενης εταιρείας που ασχολείται με την τροφοδοσία και τους εξοπλισμούς καταστημάτων.

Είναι αντιπρόεδρος της Ένωσης Επαγγελματιών Εμπόρων Θέρμης, πρόεδρος του Τμήματος Επαγγελματιών του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκης, πρώτη γυναίκα-μέλος ΔΣ του ΕΕΘ στο ΔΣ της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας, υπεύθυνη Γυναικείας Επιχειρηματικότητας στην ΕΣΕΕ και από τις 11 Σεπτεμβρίου 2024, πρόεδρος της Ομοσπονδίας Εμπορίου - Παραγωγικότητας και Επιχειρηματικότητας Κεντρικής- Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΟΕΠΕΚΑΜΘ).

Η κινητήριος δύναμη του σύγχρονου εμπορίου - Συνέντευξη: Χριστίνα Πεταλωτή

Περιοδικό SocialProfile: Ποιον ρόλο θεωρείτε πιο απαιτητικό στη ζωή σας και γιατί; Τον θεσμικό ή τον προσωπικό;

Φανή Μπλιούμη: Ο θεσμικός ρόλος είναι αναμφίβολα απαιτητικός, γιατί συνοδεύεται από ευθύνη απέναντι σε πολλούς ανθρώπους, σε έναν οργανισμό ή σε έναν ολόκληρο παραγωγικό χώρο. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε αυτό το επίπεδο επηρεάζουν συλλογικά συμφέροντα, έχουν συνέπειες και απαιτούν συχνά ισορροπία ανάμεσα σε διαφορετικές ανάγκες και προσδοκίες. Αυτό σημαίνει ότι χρειάζεται διαρκής εγρήγορση, τεκμηρίωση, διάλογος και αίσθηση ευθύνης.

Ωστόσο, ο προσωπικός ρόλος είναι πολλές φορές ακόμη πιο απαιτητικός. Εκεί δεν υπάρχουν θεσμικά πλαίσια, τίτλοι ή διαδικασίες που να σε προστατεύουν ή να σε καθοδηγούν. Υπάρχουν μόνο οι ανθρώπινες σχέσεις, οι προσδοκίες των ανθρώπων που αγαπάς και η ανάγκη να είσαι παρών ουσιαστικά. Η πραγματική πρόκληση είναι να μπορεί κανείς να ανταποκρίνεται και στους δύο ρόλους με συνέπεια και ισορροπία, χωρίς να χάνει την αυθεντικότητα και τις προσωπικές του αξίες.

Περιοδικό SocialProfile: Πώς βιώνετε τη συνύπαρξη των πολλαπλών σας ρόλων — γυναίκα, επαγγελματίας, πιθανώς μητέρα ή σύζυγος; Υπάρχει σύγκρουση ή ισορροπία;

Φανή Μπλιούμη: Η ισορροπία ανάμεσα στους διαφορετικούς ρόλους δεν είναι μια σταθερή κατάσταση που κατακτάται μία φορά και παραμένει για πάντα. Είναι μια διαρκής διαδικασία προσαρμογής και επαναπροσδιορισμού. Υπάρχουν περίοδοι που οι επαγγελματικές υποχρεώσεις αυξάνονται και απαιτούν περισσότερο χρόνο και ενέργεια, και άλλες που η προσωπική ζωή χρειάζεται μεγαλύτερη προτεραιότητα.

Δεν λείπουν φυσικά και οι στιγμές σύγκρουσης, όπου οι απαιτήσεις των ρόλων μοιάζουν να συγκρούονται μεταξύ τους.

Εκεί χρειάζεται οργάνωση, προτεραιοποίηση αλλά και κατανόηση από το περιβάλλον. Προσωπικά πιστεύω ότι το κλειδί είναι να μην αντιμετωπίζουμε τους ρόλους ως ανταγωνιστικούς, αλλά ως διαφορετικές εκφράσεις της ίδιας προσωπικότητας.

Όταν υπάρχει συνειδητή προσπάθεια και στήριξη από τους ανθρώπους γύρω μας, μπορεί να δημιουργηθεί μια ουσιαστική ισορροπία.

Περιοδικό SocialProfile: Έχετε νιώσει ποτέ ότι χρειάστηκε να αποδείξετε κάτι παραπάνω επειδή είστε γυναίκα;

Φανή Μπλιούμη: Ναι, και νομίζω ότι αυτή είναι μια εμπειρία που έχουν μοιραστεί πολλές γυναίκες, ιδιαίτερα σε χώρους όπου ιστορικά κυριαρχούσαν οι άνδρες. Υπάρχουν στιγμές όπου αισθάνεσαι ότι πρέπει πρώτα να αποδείξεις την επάρκεια, τη γνώση ή την αποφασιστικότητά σου πριν ακόμη ακουστεί ουσιαστικά η άποψή σου.

Αυτό όμως δεν είναι απαραίτητα εμπόδιο που δεν μπορεί να ξεπεραστεί. Η συνέπεια, η προετοιμασία, η γνώση του αντικειμένου και η σταθερή επαγγελματική στάση είναι στοιχεία που μακροπρόθεσμα χτίζουν αξιοπιστία και καταρρίπτουν τα στερεότυπα. Κάθε γυναίκα που καταφέρνει να εδραιωθεί σε έναν χώρο συμβάλλει, έστω και λίγο, στο να ανοίξει ο δρόμος για τις επόμενες.

Περιοδικό SocialProfile:  Πιστεύετε ότι η γυναικεία ηγεσία έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά; Αν ναι, ποια είναι αυτά;

Φανή Μπλιούμη: Προσωπικά δεν πιστεύω ότι η ηγεσία έχει φύλο. Η αποτελεσματική ηγεσία βασίζεται σε αξίες, ικανότητες και εμπειρία. Ωστόσο, είναι αλήθεια ότι οι διαφορετικές κοινωνικές και προσωπικές εμπειρίες διαμορφώνουν το ύφος με το οποίο κάποιος ηγείται.

Πολλές γυναίκες ηγέτιδες τείνουν να δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στη συνεργασία, στη σύνθεση διαφορετικών απόψεων και στη δημιουργία ενός πιο συμμετοχικού περιβάλλοντος.

Η ενσυναίσθηση, η ικανότητα ακρόασης και η διάθεση για διάλογο είναι χαρακτηριστικά που συχνά συναντώνται σε αυτό το μοντέλο ηγεσίας. Αυτά τα στοιχεία δεν είναι αποκλειστικά γυναικεία, αλλά αποτελούν βασικά χαρακτηριστικά της σύγχρονης, αποτελεσματικής διοίκησης.

Περιοδικό SocialProfile: Πώς διαχειρίζεστε την έννοια της “εξουσίας”; Είναι για εσάς ευθύνη, εργαλείο ή αποστολή;

Φανή Μπλιούμη: Την αντιλαμβάνομαι πρωτίστως ως ευθύνη. Η θέση ευθύνης δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι ένας ρόλος που σου δίνεται για να υπηρετήσεις έναν θεσμό, μια ομάδα ανθρώπων ή έναν ευρύτερο στόχο.

Παράλληλα όμως είναι και ένα εργαλείο.

Σου δίνει τη δυνατότητα να επηρεάζεις αποφάσεις, να προωθείς αλλαγές και να δημιουργείς συνθήκες προόδου. Για να λειτουργήσει όμως σωστά αυτό το εργαλείο χρειάζεται διαφάνεια, λογοδοσία και επίγνωση των ορίων. Όσο μεγαλύτερη είναι η επιρροή που έχει κάποιος, τόσο μεγαλύτερη πρέπει να είναι και η αίσθηση ευθύνης απέναντι στους ανθρώπους που επηρεάζονται από τις αποφάσεις του.

Περιοδικό SocialProfile: Υπάρχουν στιγμές που η ευαισθησία συγκρούεται με τη σκληρότητα που απαιτεί η θέση σας; Πώς το διαχειρίζεστε;

Φανή Μπλιούμη: Σίγουρα υπάρχουν τέτοιες στιγμές. Σε κάθε θέση ευθύνης έρχεται κάποια στιγμή η ανάγκη για αποφάσεις που δεν είναι εύκολες και που ενδεχομένως επηρεάζουν ανθρώπους ή καταστάσεις με τρόπο δύσκολο.

Πιστεύω όμως ότι η αποφασιστικότητα δεν σημαίνει απουσία ευαισθησίας. Αντίθετα, μια απόφαση μπορεί να είναι σταθερή και ταυτόχρονα ανθρώπινη. Το σημαντικό είναι να λαμβάνεται με καθαρά κριτήρια, με σεβασμό και με διαφάνεια. Η ευαισθησία βοηθά να αντιλαμβάνεσαι τις συνέπειες των επιλογών σου, ενώ η υπευθυνότητα σε βοηθά να μην αποφεύγεις τις δύσκολες αποφάσεις όταν αυτές είναι απαραίτητες.

Περιοδικό SocialProfile:  Θεωρείτε ότι οι γυναίκες σε θέσεις ευθύνης αντιμετωπίζονται ισότιμα σήμερα;

Φανή Μπλιούμη: Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση της ισότητας και είναι θετικό ότι όλο και περισσότερες γυναίκες αναλαμβάνουν ρόλους ευθύνης σε διαφορετικούς τομείς της δημόσιας και επαγγελματικής ζωής.

Ωστόσο, η πλήρης ισότητα δεν έχει ακόμη κατακτηθεί. Υπάρχουν ακόμη στερεότυπα, προκαταλήψεις ή ακόμη και αόρατα εμπόδια που δυσκολεύουν την εξέλιξη των γυναικών. Συχνά οι γυναίκες αξιολογούνται με διαφορετικά κριτήρια ή καλούνται να αποδείξουν περισσότερα για να αναγνωριστεί η αξία τους. Το θετικό είναι ότι η παρουσία περισσότερων γυναικών σε θέσεις ευθύνης αλλάζει σταδιακά αυτή την πραγματικότητα και δημιουργεί νέα πρότυπα.

Περιοδικό SocialProfile: Ποιο στερεότυπο για τις γυναίκες σε θέσεις ισχύος θα θέλατε να καταρριφθεί άμεσα;

Φανή Μπλιούμη: Ένα από τα πιο επίμονα στερεότυπα είναι ότι μια γυναίκα που ηγείται πρέπει να προσαρμοστεί σε συγκεκριμένα καλούπια: είτε να εμφανίζεται «υπερβολικά σκληρή» για να θεωρηθεί αποτελεσματική είτε να παραμένει «ήπια» για να είναι αποδεκτή.

Στην πραγματικότητα η ηγεσία δεν είναι θέμα στερεοτύπων ή χαρακτήρων που πρέπει να μιμηθούμε. Είναι θέμα ικανότητας, οράματος, συνέπειας και αποτελεσματικότητας. Κάθε άνθρωπος μπορεί να ηγείται με τον δικό του τρόπο. Όσο πιο γρήγορα εγκαταλείψουμε αυτά τα στερεότυπα, τόσο πιο υγιές και δημιουργικό θα γίνει το περιβάλλον της ηγεσίας.

Περιοδικό SocialProfile: Ποια είναι η μεγαλύτερη προσωπική θυσία που έχετε κάνει για να ανταποκριθείτε στον ρόλο σας;

Φανή Μπλιούμη: Η μεγαλύτερη πρόκληση που συνοδεύει έναν απαιτητικό ρόλο είναι συνήθως ο περιορισμένος προσωπικός χρόνος. Οι επαγγελματικές και δημόσιες υποχρεώσεις συχνά απαιτούν πολλές ώρες εργασίας, συνεχή παρουσία και διαρκή διαθεσιμότητα.

Αυτό σημαίνει ότι πολλές φορές χρειάζεται να στερηθείς στιγμές ξεκούρασης ή προσωπικής ηρεμίας. Παρ’ όλα αυτά, όταν πιστεύεις πραγματικά σε αυτό που κάνεις και αντιλαμβάνεσαι ότι η δουλειά σου έχει αντίκτυπο στην κοινωνία ή στους ανθρώπους γύρω σου, τότε αυτή η θυσία αποκτά διαφορετικό νόημα. Δεν παύει να είναι απαιτητική, αλλά συνοδεύεται από την ικανοποίηση ότι συμβάλλεις σε κάτι μεγαλύτερο από τον εαυτό σου.

Περιοδικό SocialProfile: Τι θα λέγατε σε μια νέα γυναίκα που φοβάται να διεκδικήσει μια θέση ευθύνης;

Φανή Μπλιούμη: Θα της έλεγα να μην περιμένει τη στιγμή που θα αισθανθεί «απόλυτα έτοιμη», γιατί αυτή η στιγμή σπάνια έρχεται για οποιονδήποτε. Η αυτοπεποίθηση δεν προηγείται της δράσης· χτίζεται μέσα από αυτήν. Κάθε εμπειρία, ακόμη και κάθε δυσκολία, είναι ένα βήμα προς την προσωπική και επαγγελματική ωρίμανση.

Να πιστεύει στις δυνατότητές της, να επενδύει στη γνώση και στην προετοιμασία της και να μην αφήνει τον φόβο ή τις αμφιβολίες των άλλων να καθορίζουν τα όριά της. Κάθε μεγάλη διαδρομή ξεκινά από μια μικρή, αλλά γενναία απόφαση: να κάνει το πρώτο βήμα. Ο κόσμος της ηγεσίας χρειάζεται περισσότερες γυναίκες που τολμούν, που εμπνέουν και που ανοίγουν δρόμους για τις επόμενες.