Για τα 48 Ιερά Κειμήλια που επαναπατρίζονται πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης;
Στις Ιερές Μονές Τιμίου Προδρόμου Σερρών, Εικοσιφοινίσσης και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης επιστρέφουν τα 48 από τα κλαπέντα κειμήλια, μετά την παρουσίασή τους στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, έπειτα από απουσία ενός αιώνα.
Για κάποιους η συμφωνία για τον Σαμουήλ και τα κλαπέντα κειμήλια, ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στις πολιτιστικές σχέσεις Ελλάδας και Βουλγαρίας, αλλά για κάποιους άλλους, η συναλλαγή είναι άκυρη ως προς το Διεθνές Δίκαιο και αξιόποινη, ως κακούργημα εσχάτης προδοσίας!
Ήδη ο Δήμος Δράμας και το Δημοτικό Συμβούλιο έχουν εκδώσει Ψήφισμα κατά της Συμφωνίας της Ελλάδας με τη Βουλγαρία (Μνημόνιο Κατανόησης), ενώ και την γειτονική Βουλγαρία 460 πανεπιστημιακοί και ιστορικοί στηλιτεύουν την άρνηση του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου να δημοσιοποιήσει τον αναλυτικό κατάλογο των κειμηλίων.
Για τα 48 κειμήλια που επέστρεψαν στην χώρα μας Θολή η ρήτρα εμπιστευτικότητας
Τι κι αν η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος εξέφρασε την ελπίδα και την ευχή το Μνημόνιο Κατανόησης, που υπογράφηκε από τους Υπουργούς Πολιτισμού Ελλάδας και Βουλγαρίας Λίνα Μενδώνη και Evtim Miloshev, να είναι μόνον η καλή αρχή και να ακολουθηθεί από πρόσθετες συμφωνίες για την επιστροφή των λοιπών εκκλησιαστικών κειμηλίων, που είχαν κλαπεί από Ιερούς Ναούς, Ιερές Μονές και άλλους χώρους της Ανατολικής Μακεδονίας μας και της Θράκης μας.
Τι κι αν στην Ελλάδα επέστρεψαν τελικά μόνο 48 κειμήλια που προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοίνισσας, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης
Ήδη ο Δήμος Δράμας και το Δημοτικό Συμβούλιο έχουν εκδώσει Ψήφισμα κατά της Συμφωνίας της Ελλάδας με τη Βουλγαρία (Μνημόνιο Κατανόησης), ενώ οι βουλευτές Δράμας τόσο του ΠΑΣΟΚ ΚΙΝΑΛ κ. Νικολαΐδης και του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ κ. Ξανθόπουλος έχουν καταθέσει σχετικές ερωτήσεις στη Βουλή και ζητούν να γίνει γνωστή η Συμφωνία και τι αναφέρεται σ’ αυτήν.
Στις Σέρρες πρώην βουλευτές (Μπόλαρης και Χαιτίδης) κατήγγειλαν το Μνημόνιο Κατανόησης, ενώ ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, αποκάλυψε πως σύμφωνα με όσα αναφέρονται από την πλευρά της Βουλγαρίας, τα κειμήλια είναι «δανεικά» και παραμένουν ιδιοκτησία της, ενώ η Ελλάδα δεν έχει δικαίωμα να ζητήσει πίσω τα οστά του Σαμουήλ.
Αλλά και από την πλευρά της Βουλγαρίας υπάρχει επιστολή από 460 πανεπιστημιακούς και ιστορικούς που στηλιτεύουν την άρνηση του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου να δημοσιοποιήσει τον αναλυτικό κατάλογο των κειμηλίων με συγκεκριμένα αιτήματα προς τη βουλγαρική πολιτειακή και εκκλησιαστική ηγεσία, ιδίως για τη νομιμότητα της διαδικασίας, την ταυτότητα των αντικειμένων και τη δημοσιοποίηση των όρων του Μνημονίου.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η συγκεκριμένη διαδικασία μπορεί να δημιουργήσει προηγούμενο για μελλοντικές διεκδικήσεις πολιτιστικών αγαθών από άλλες χώρες και αναφέρονται ειδικά σε ενδεχόμενες μελλοντικές ελληνικές διεκδικήσεις για περισσότερα από 1.000 αντικείμενα και χειρόγραφα, σε πιθανές διεκδικήσεις από τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία αλλά και στην απουσία, όπως υποστηρίζουν, αντίστοιχης βουλγαρικής διεκδίκησης αντικειμένων που μεταφέρθηκαν στην Ελλάδα από τη νότια Βουλγαρία!
Επιπλέον, υποστηρίζουν ότι η μεταφορά των λειψάνων από τον Άγιο Αχίλλειο της Πρέσπας στη Σόφια αποδυναμώνει τον ιστορικό και συμβολικό δεσμό της περιοχής με το κράτος του Σαμουήλ!, ενώ παράλληλα τίθεται και το ζήτημα, κατά πόσο τα λείψανα ανήκουν όντως στον Σαμουήλ!
Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Δράμας:
Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Δράμας ΑΠΟΦΑΣΙΖΕΙ ΟΜΟΦΩΝΑ την έκδοση του παρακάτω ψηφίσματος:
«Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Δράμας στη Συνεδρίαση της 21-10-2026, εκφράζοντας τους κατοίκους της μαρτυρικού Δήμου μας, οι οποίοι μόλις προ ολίγων ημερών, ανεξάρτητα από πολιτικές τοποθετήσεις, συμμετείχαν, σε ναούς και πλατείες, στα μνημόσυνα και στα προσκλητήρια των βιαίως και μαρτυρικώς εκατοντάδων θανόντων, κατά τις βουλγαρικές κατοχές της περιοχής και αφού έλαβε υπόψη του:
- Ότι κατά τις επανειλημμένες βουλγαρικές κατοχές της περιοχής, πέραν της φυσικής γενοκτονίας των ελληνικών πληθυσμών, επιχειρήθηκε και η πολιτιστική γενοκτονία, μέσα από ένα πρόγραμμα κρατικής αρχαιολογικής πειρατείας και αφελληνισμού της περιοχής, με τις λεηλασίες και τις συλήσεις πνευματικών κέντρων, μοναστηριών, ναών, Μητροπόλεων, αρχαιολογικών χωρών,
- Ότι η Βουλγαρία με την επιστροφή 48 μόνο κειμηλίων από τα χιλιάδες λεηλατημένα πολιτιστικά αγαθά μονών, ναών και αρχαιολογικών χώρων της περιοχής, που παραμένουν σε Μουσεία και Ιδρύματα της Βουλγαρίας, συνεχίζει την παρελκυστική τακτική της, όταν από το 1919, βάσει των άρθρων 125 και 126 της Συνθήκης του Νειγύ «η Βουλγαρία υποχρεούται να αναζητήσει, να βρει και να επιστρέψει πάραυτα στην Ελλάδα», και στους χώρους όπου αυτά ανήκουν, τα βιαίως αποσπασθέντα,
- Ότι ενώ η Ελλάδα έμπρακτα απέδειξε την υπέρβαση του παρελθόντος με την ομόθυμη στήριξη της γειτονικής χώρας στην είσοδο της στην Ε.Ε. και πρόσφατα στη Συνθήκη του Σέγκεν και στην ΟΝΕ, η γειτονική χώρα συνεχίζει να διοργανώνει ανά την Ευρώπη και τον κόσμο εκθέσεις των κλαπέντων πολύτιμων κειμηλίων, παρουσιάζοντας τα ως δείγματα του Βουλγαροβυζαντινού Πολιτισμού,
- Ότι είναι μείζονος σημασίας και κατά τα λοιπά θετική, κάθε προσπάθεια που αποσκοπεί στην επιστροφή των κλαπέντων κειμηλίων και χειρογράφων στον τόπο που πραγματικά ανήκουν,
- Ότι η ιστορική, θρησκευτική και πολιτιστική σημασία της Ιεράς Μονής Παναγίας Εικοσιφοινίσσης στο Παγγαίο όρος είναι καθολικά αναγνωρισμένη,
- Ότι είναι σεβαστές οι πρωτοβουλίες της Ελληνικής Πολιτείας και του Υπουργείου Πολιτισμού για τον επαναπατρισμό ιστορικών κειμηλίων που συνδέονται με την πολιτιστική και θρησκευτική κληρονομιά της χώρας,
- Ότι ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος εξέφρασε ανησυχίες και επεσήμανε κρίσιμα σημεία, σχετικά με τη διαφάνεια των συμφωνιών και της σχετικής επικοινωνίας, καθώς και την ανάγκη η επιστροφή των κειμηλίων να έχει μόνιμο και όχι προσωρινό χαρακτήρα,
Α Π Ο Φ Α Σ Ι Ζ Ε Ι
- Να σταθεί στο πλευρό της Εκκλησίας και της τοπικής Κοινωνίας, ώστε να συνεχισθεί η προσπάθεια επαναπατρισμού των κειμηλίων.
- Να συνεργασθεί με κάθε τρόπο με την Ιερά Μητρόπολη Δράμας, ζητώντας ταυτόχρονα από την Ελληνική Πολιτεία:
1) Να καταστήσει γνωστό το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας που επιτεύχθηκε με τη βουλγαρική πλευρά, δεδομένου ότι υπάρχει αδήριτη ανάγκη ουσιαστικής, έγκαιρης και σαφούς ενημέρωσης και επικοινωνίας με την Ιερά Μητρόπολη Δράμας και τους αρμόδιους τοπικούς και εκκλησιαστικούς φορείς σχετικά με τις εξελίξεις, το περιεχόμενο των συμφωνιών και τις δυνατότητες συνέχισης της διεκδίκησης και επιστροφής και άλλων κειμηλίων.
2) Να ξεκαθαριστεί το ζήτημα της κυριότητας των κλαπέντων και δη να γίνουν ενέργειες, ώστε αυτά να περιέλθουν στην Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, κατά πλήρη κυριότητα και όχι μόνο κατά χρήση, για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.
3) Να τεθεί υπόψιν όλων των εμπλεκόμενων ότι η τοπική Εκκλησία είναι αντίθετη στην παράδοση προς την Ιερά Μονή οποιασδήποτε λειψανοθήκης χωρίς λείψανα Αγίων, πράξη κενή περιεχομένου από θρησκευτική και εκκλησιαστική αντίληψη.
- Καλεί το Υπουργείο Πολιτισμού να συνεργασθεί με την τοπική Εκκλησία και τον Μητροπολίτη μας, ώστε να γίνουν όλες οι απαιτούμενες ενέργειες, που θα οδηγήσουν στην επιστροφή του συνόλου των κειμηλίων και χειρογράφων, που εκλάπησαν από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης.
- Και ταυτόχρονα διατρανώνει τη θέση πως «αν δεν έχουμε τη δύναμη να φέρουμε πίσω τα κλαπέντα μνημεία μας, τους αρχαιολογικούς θησαυρούς και το παρελθόν μας, όπως οι Διεθνείς Συνθήκες μας επιβάλλουν, δεν έχουμε και τη δύναμη να διεκδικήσουμε την ιστορική μας μνήμη».
Το Δημοτικό Συμβούλιο Δράμας θεωρεί ότι η επιστροφή των κειμηλίων της Ιεράς Μονής Παναγίας Εικοσιφοινίσσης αποτελεί ζήτημα ιστορικής μνήμης, θρησκευτικής παράδοσης και πολιτιστικής ευθύνης.
Η προσπάθεια αυτή υπερβαίνει τις πολιτικές διαφορές και απαιτεί τη συνεργασία της Πολιτείας, της Εκκλησίας, της επιστημονικής κοινότητας και της τοπικής κοινωνίας, με διαφάνεια, σαφή ενημέρωση και κοινό προσανατολισμό στη μόνιμη επιστροφή των κειμηλίων.
Το παρόν ψήφισμα να διαβιβαστεί στον Πρωθυπουργό της Ελληνικής Δημοκρατίας, στην Υπουργό Πολιτισμού, στον Υπουργό Εξωτερικών, στην Ιερά Μητρόπολη Δράμας, στο Περιφερειακό Συμβούλιο Α.Μ.Θ. και στα Δημοτικά Συμβούλια όλων των Δήμων της Π.Ε. Δράμας και σε κάθε αρμόδιο Φορέα. Την ενέργεια που πρέπει να γίνει στη συνέχεια, αναθέτει στο Δήμαρχο Δράμας.
Η ΑΠΟΦΑΣΗ ΑΥΤΗ ΠΗΡΕ ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ 482/2026