Μαρία Παπαδημητρίου -Λίμνη Κερκίνη και απουσία οικοτουρισμού από την τουριστική στόχευση της περιφέρειας

Ερώτηση για την 1η Ειδική Συνεδρίαση Λογοδοσίας ΠΚΜ (2026) της Μαρίας Παπαδημητρίου προς την αντιπεριφερειάρχη Τουρισμού, κ. Χατζηβασιλείου και προς τον αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Σερρών, κ. Σπυρόπουλο για την Λίμνη Κερκίνη, τουριστική στρατηγική Π.Ε. Σερρών και γενικότερη απουσία οικοτουρισμού από την τουριστική στόχευση της ΠΚΜ.

Όπως προκύπτει από τη νέα μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ, «Η Μέση κατά Κεφαλή Δαπάνη των εισερχόμενων τουριστών στην Ελλάδα, 2015-2024», η τουριστική αγορά της Ελλάδας ακολουθεί νέες τάσεις τα τελευταία χρόνια, με σημαντικές αλλαγές στη διάρκεια διαμονής και τις δαπάνες των επισκεπτών. Σύμφωνα με αυτή, οι ξένοι τουρίστες πραγματοποιούν ταξίδια μικρότερης διάρκειας, αλλά με αυξημένη ημερήσια δαπάνη. Ωστόσο, η Κεντρική Μακεδονία, αποτελεί ουραγό τόσο σε αριθμό διανυκτερεύσεων, όσο και στη μέση δαπάνη ανά διανυκτέρευση, καθώς αυτά ακολούθησαν φθίνουσα πορεία, παρά την αύξηση των επισκέψεων.

Θεωρούμε πως μία από τις αιτίες για αυτή την εξέλιξη είναι η αποτυχημένη τουριστική στρατηγική της Περιφέρειας.

Η οποία έχει στοχεύσει στην προσέλκυση φτηνού και μαζικού τουρισμού και δεν έχει καταφέρει να αξιοποιήσει το σύνολο των δυνατοτήτων της Περιφέρειας, περιλαμβανοντας μορφές εναλλακτικού τουρισμού, όπως ο οικοτουρισμός, ο αγροτουρισμός και ο θερμαλισμός.
Μία περιοχή όπου αυτή η αδυναμία γίνεται ιδιαίτερα εμφανής είναι η Περιφερειακή Ενότητα Σερρών και ο υγρότοπος της Κερκίνης.

Η λίμνη Κερκίνη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους υγροτόπους της χώρας και ταυτόχρονα έναν αναγνωρισμένο οικοτουριστικό προορισμό με διεθνές ενδιαφέρον. Συνδυάζει περιβαλλοντική αξία, αγροτική παραγωγή, υδατικούς πόρους και δυνατότητες ήπιας τουριστικής ανάπτυξης. Ωστόσο, παρά τα σαφή συγκριτικά πλεονεκτήματα, η περιοχή εμφανίζει ενδείξεις στασιμότητας και εγκατάλειψης, γεγονός που συνδέεται άμεσα με αδυναμίες που εμπίπτουν και στις αρμοδιότητες της Περιφέρειας, όπως η μη συστηματική παρακολούθηση της ποιότητας των υδάτων, της στάθμης και των φερτών υλικών, ο μη ολοκληρωμένος σχεδιασμός για τη διαχείριση του υδατικού πόρου, η απουσία επικαιροποιημένων, εύκολα προσβάσιμων δεδομένων και συντονισμένων παρεμβάσεων.

Η τουριστική δυναμική της Κερκίνης δεν συνοδεύεται από αντίστοιχες υποδομές πρόσβασης και προβολής. Το οδικό δίκτυο παρουσιάζει προβλήματα συντήρησης και ασφάλειας, επηρεάζοντας αρνητικά την επισκεψιμότητα και την τοπική επιχειρηματικότητα. Τα δρομολόγια του ΚΤΕΛ δεν επαρκούν.

Η σιδηροδρομική σύνδεση είναι από ανύπαρκτη έως προβληματική, καθώς υπάρχουν μόνο δύο δρομολόγια από Θεσσαλονίκη προς Σέρρες ημερησίως. Ο πλησιέστερος σταθμός είναι αυτός της στάσης Λιβαδειάς, χωρίς να υπάρχει η δυνατότητα μετάβασης στην λίμνη, παρά μόνο με ταξί. Επιπλέον, τα σιδηροδρομικά σύνορα της Ελλάδας τελειώνουν στις Σέρρες! Δεν υπάρχει σύνδεση με Θράκη, Τουρκία, Βουλγαρία.

Για την ανάδειξη της Κερκίνης σε τουριστικό κόμβο δεν αξιοποιείται επαρκώς ούτε η εγγύτητα με κέντρα θερμαλισμού, όπως το Σιδηρόκαστρο, ούτε με κέντρα ιστορικού τουρισμού, όπως τα οχυρά Ρούπελ – Ιστήμπεη, ούτε με κέντρα θρησκευτικού τουρισμού, όπως η Μονή Τιμίου Προδρόμου στο Ακριτοχώρι, ούτε με κέντρα ορεινού τουρισμού, όπως τα Άνω Πορόϊα και το χιονοδρομικό του Λαϊλιά, ούτε με κέντρα σπηλαιολογικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος, όπως η Αλιστράτη και η Αμφίπολη.

Για τη διοίκηση της Περιφέρειας, φαίνεται ότι οι προστατευόμενες περιοχές της ελληνικής φύσης, όπως η λίμνη Κερκίνη, είναι μάλλον πρόβλημα, παρά ευκαιρία.

Ζητάμε να μας απαντήσετε:
1. Σκοπεύετε να αναδείξετε μορφές εναλλακτικού τουρισμού, όπως ο οικοτουρισμός, ο αγροτουρισμός και ο θερμαλισμός, σε όλη την επικράτεια της Κ. Μακεδονίας, εστιάζοντας ιδιαίτερα στην Π.Ε. Σερρών και στον υγρότοπο της Κερκίνης;

2. Σκοπεύετε να αναβαθμίσετε τη συμβολή σας στην καλύτερη παρακολούθηση και διαχείριση της λίμνης Κερκίνης; Υπάρχει επικαιροποιημένη, δημόσια διαθέσιμη καταγραφή της ποιότητας των υδάτων της λίμνης; Υπάρχει σχεδιασμός ή πρόγραμμα για τη διαχείριση φερτών υλικών, ιζημάτων και τη διατήρηση της χωρητικότητάς της; Πώς παρακολουθείται η χρήση των υδάτων, ώστε να μη γίνεται υπερβολική χρήση για άρδευση το καλοκαίρι και να διασφαλίζεται η βιωσιμότητα του οικοσυστήματος; Ποιο το σχέδιο και ποια έργα υποδομής το εξυπηρετούν, για περιπτώσεις στις οποίες η στάθμη της λίμνης μειώνεται επικίνδυνα;

3. Ποια έργα συντήρησης, αναβάθμισης ή βελτίωσης του οδικού δικτύου προς τη λίμνη Κερκίνη και τους οικισμούς της περιοχής προγραμματίζονται μέχρι το τέλος της θητείας σας; Εντάσσονται αυτά σε συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα παρεμβάσεων για την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, της τουριστικής προσβασιμότητας και της αγροτικής δραστηριότητας;

4. Υπάρχει συνεργασία με την κεντρική κυβέρνηση για ενίσχυση της σιδηροδρομικής σύνδεσης της περιοχής με τη Θεσσαλονίκη και τη Βουλγαρία; Πέρυσι πραγματοποιήθηκε αναπτυξιακή ημερίδα από φορείς των Σερρών στα Άνω Πορόϊα, με στόχο την ανάδειξη της σιδηροδρομικής σύνδεσης Θεσσαλονίκης – Σερρών. Ποια συνέχεια έδωσε η Περιφέρεια σε αυτή την προσπάθεια των τοπικών φορέων;

5. Υπάρχει ολοκληρωμένη περιφερειακή στρατηγική για την ανάδειξη της Κερκίνης ως οικοτουριστικού προορισμού και κόμβου διασύνδεσης με κοντινούς προορισμούς ορεινού, ιστορικού, θερμαλιστικού, θρησκευτικού και πολιτιστικού τουρισμού; Ποιες συγκεκριμένες δράσεις προβολής, υποδομών ή στήριξης τοπικών επιχειρήσεων σχεδιάζονται, πέρα από το συνηθισμένο φωτογραφικό υλικό και τα βίντεο; Έχει γίνει αποτίμηση της τουριστικής επισκεψιμότητας της περιοχής τα τελευταία χρόνια και πώς αξιοποιούνται αυτά τα δεδομένα στον σχεδιασμό;

6. Υπάρχει θεσμοθετημένος μηχανισμός συνεργασίας της Περιφέρειας με τους δήμους, τον Φορέα Διαχείρισης και το Υπουργείο Περιβάλλοντος για τη συνολική ανάπτυξη της περιοχής;