Μετά από περισσότερο από έναν αιώνα επέστρεψαν τα 48 από τα χιλιάδες ιστορικά κειμήλια - Οι διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Βουλγαρίας καλύτερες από ποτέ

Στην Ελλάδα επέστρεψαν, μετά από περισσότερο από έναν αιώνα, τα 48 από τα χιλιάδες ιστορικά κειμήλια που είχαν μεταφερθεί στη Βουλγαρία το 1917, κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, στο πλαίσιο συμφωνίας πολιτιστικής ανταλλαγής μεταξύ των δύο χωρών.

Στην ίδια συμφωνία συμπεριλαμβάνεται και η μεταφορά στη Σόφια των λειψάνων του Τσάρου Σαμουήλ της Βουλγαρίας, με την συμφωνία να χαρακτηρίζεται από την ελληνική κυβέρνηση ως ιστορικής σημασίας, καθώς όπως μάθαμε λίγο πρίν την συμφωνία, αποτελεί αποτέλεσμα πολυετών διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών.

Τα κειμήλια θα εκτεθούν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου και ακολούθως, θα παραδοθούν στις Ιερές Μονές Τιμίου Προδρόμου Σερρών, Εικοσιφοινίσσης και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, αναλόγως της προελεύσεώς τους.

Συνεπώς σε ένα μήνα θα έρθουν στο … τόπο μας!

Το πρωί του Σαββάτου, πραγματοποιήθηκε η τελετή υπογραφής των πρωτοκόλλων για την αμοιβαία παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας.

Στην τελετή έδωσαν το «παρών» ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Βούλγαρος ομόλογός του, Ρούμεν Ράντεφ.

Τα σχετικά πρωτόκολλα υπέγραψαν οι υπουργοί Πολιτισμού των δύο χωρών, Λίνα Μενδώνη και Εφτίμ Μιλόσεφ.

Με αφορμή την υπογραφή των πρωτοκόλλων της συμφωνίας πολιτιστικής ανταλλαγής Ελλάδας και Βουλγαρίας ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε: «Στην πατρίδα μας γυρίζουν τώρα 48 αντικείμενα ανεκτίμητης πολιτιστικής, πνευματικής, αλλά και συναισθηματικής αξίας».

«Πρόκειται για ιερές εικόνες και σταυρούς, άμφια, λειψανοθήκη, αλλά και τον επισκοπικό θρόνο, κειμήλια που είχαν αποσπαστεί το 1917, μέσα στη δίνη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από τη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτας και τις μονές του Τιμίου Προδρόμου και της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας.

Τα αντικείμενα θα φιλοξενηθούν αρχικά στο Βυζαντινό Μουσείο Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια θα επιστρέψουν στις ιστορικές τους εστίες.

Την ίδια ώρα, η Ελλάδα εκπληρώνει τη δική της πλευρά της συμφωνίας, παραδίδοντας στη Βουλγαρία τα λείψανα του τσάρου Σαμουήλ και τα οστά από τέσσερις σαρκοφάγους, που είχαν ανασκαφεί το 1964 από τον καθηγητή Μουτσόπουλο στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου.

Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η συμφωνία ολοκληρώνει μια διαπραγμάτευση που ξεκίνησε πριν από περίπου μισό αιώνα.

Όπως είπε, οι πρώτες συζητήσεις είχαν γίνει από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή τη δεκαετία του 1970 με τον τότε ηγέτη της Βουλγαρίας, Τόντορ Ζίβκοφ.

«Χρειάστηκε όμως να περάσει καιρός και κυρίως να υπάρξει βούληση και αποφασιστικότητα ώστε να ξεπεραστούν αγκυλώσεις του παρελθόντος», σημείωσε.

Ο πρωθυπουργός ευχαρίστησε τον Βούλγαρο ομόλογό του, τις προηγούμενες κυβερνήσεις των δύο χωρών, τα δύο υπουργεία Πολιτισμού, καθώς και τη διοίκηση και το προσωπικό του Βυζαντινού Μουσείου που εργάστηκαν για την επίτευξη της συμφωνίας. «Αυτός ο δίαυλος της διμερούς συνεργασίας τώρα ανοίγει», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η σημερινή συμφωνία αποτελεί το πρώτο βήμα για μια ακόμη στενότερη συνεργασία Ελλάδας και Βουλγαρίας, με στόχο την επιστροφή και άλλων πολιτιστικών αντικειμένων στις δύο χώρες.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η συγκεκριμένη συμφωνία κατέστη δυνατή έπειτα από δεκαετίες αδράνειας. Όπως είπε, σε πολλές περιπτώσεις στο παρελθόν επικράτησαν «η ακινησία και η λογική, μερικές φορές, των μαξιμαλιστικών απαιτήσεων».

Αναφερόμενος στην πολιτιστική διπλωματία, υποστήριξε ότι «κινείται αθόρυβα αλλά και απολύτως παραγωγικά», φέρνοντας ως παράδειγμα τη συμφωνία για την επιστροφή του θραύσματος του «Θαύματος των Εφέσων» από τη Σικελία. Όπως σημείωσε, η συγκεκριμένη φόρμουλα είχε επαινεθεί από την UNESCO.

Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη διεθνή συζήτηση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, επισημαίνοντας ότι η σημερινή συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας εντάσσεται σε μια ευρύτερη αλλαγή προσέγγισης. «Τα μνημεία, τα ιστορικά κειμήλια, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου, ούτε ως θύματα συγκυριών μεταγενέστερων της δημιουργίας τους», υπογράμμισε.

Στη συνέχεια, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις ελληνοβουλγαρικές σχέσεις, σημειώνοντας ότι οι δύο λαοί συνυπάρχουν στην ίδια περιοχή εδώ και δεκαπέντε αιώνες, σε μια ιστορική διαδρομή που περιλάμβανε συγκρούσεις, διαιρέσεις και δοκιμασίες. «Δεν ωραιοποιούμε την ιστορία, ούτε και πρέπει να τη διαγράφουμε. Οφείλουμε, ωστόσο, να διδασκόμαστε από τις σκοτεινές της σελίδες, προκρίνοντας όσα μας ενώνουν: την κοινή πολιτιστική και θρησκευτική μας ρίζα, την αμοιβαία αναγνώριση της ταυτότητας του άλλου, αλλά κυρίως το κοινό μας αύριο», ανέφερε.

Ο κ. Μητσοτάκης χαρακτήρισε τις διμερείς σχέσεις Ελλάδας και Βουλγαρίας ως καλύτερες από ποτέ, σημειώνοντας ότι υπάρχουν περιθώρια για ακόμη στενότερη συνεργασία σε μια σειρά από τομείς, όπως το εμπόριο, η ενέργεια, ο τουρισμός, το περιβάλλον, η διαχείριση των υδάτων και ο πολιτισμός.

«Σε έναν κόσμο ταραγμένο, ας κάνουμε λοιπόν τη συνεργασία μας ένα παράδειγμα ασφάλειας, σταθερότητας και προόδου. Και τη σημερινή συμφωνία το πρώτο βήμα, τη σφραγίδα σε αυτή την αισιόδοξη επιλογή», ανέφερε, κλείνοντας την ομιλία του με ένα μήνυμα προς τον Βούλγαρο ομόλογό του.