Μπλόκο Προμαχώνα: Με τις σημερινές τιμές και κόστη, η σωστή παραγωγή δεν πληρώνεται
Η αλήθεια που κανείς δεν λέει: Οι αγρότες κερδίζουν μόνο αν δεν παράγουν
Σήμερα μπήκαν στους λογαριασμούς των αγροτών και τις τελευταίες επιδοτήσεις για το βαμβάκι.
Δυστυχώς, αν δεν παρθούν άμεσα μέτρα, το βαμβάκι είναι μια καλλιέργεια που πεθαίνει. Η σκληρή αλήθεια είναι αμείλικτη: ο παραγωγός δεν πληρώνεται για να παράγει.
Πληρώνεται για να επιβιώνει μέσω των επιδοτήσεων.
Ας δούμε τα νούμερα, όπως τα έχουμε υπολογίσει με βάση τα πραγματικά κόστη στο νομό Ροδόπης και τις τιμές φέτος.
Σενάριο 1 : Κανονική, σωστή παραγωγή, με ποιότητα προϊόντος.
Ένας παραγωγός βάζει 100 στρέμματα βαμβάκι και κάνει όλα όσα χρειάζονται για να έχει υψηλή παραγωγή και καλή ποιότητα.
Κόστος εγκατάστασης (μέχρι την σπορά) ανά στρέμμα:
Λίπασμα: 20 €
Σπόρος: 11,5 €
Πετρέλαιο (προετοιμασία, όργωμα, ενσωμάτωση, ισοπαίδωση): 40 €
Φάρμακα για ενσωμάτωση: 15 €
Σπορά (αν δεν έχει δική του μηχανή): 6 €
Σύνολο: 92,5 €/στρέμμα
Καλλιεργητικά έξοδα μέσα στη χρονιά:
Ποτίσματα (όλες οι ανάγκες): 100 €
Φάρμακα για ζιζάνια, έντομα, ωρίμανση: 35 €
Συγκομιδή: 30 €
Πετρέλαιο για σκαλίσματα, ραντίσματα: 40 €
Λιπάσματα & διαφυλλικά: 70 €
Σύνολο: 275 €/στρέμμα
Συνολικό κόστος: 367,5 €/στρέμμα
Έσοδα:
Παραγωγή 350 κιλά × 0,3636 €/κιλό = 127,26 €
Συνδεδεμένη ενίσχυση: 73 €
Ενίσχυση για ξηρασία: 22,8 €
Βασική ενίσχυση: 25 €
Οικολογικά σχήματα: 20 €
Σύνολο εσόδων: 268,06 €/στρέμμα
Τελικό αποτέλεσμα:
Ζημιά: 99,44 €/στρέμμα
Σε 100 στρέμματα → -9.944 €
Και όλα αυτά χωρίς να υπολογίζεται η προσωπική εργασία ή της οικογένειας που θα μπορούσε να μειώσει το κόστος ακόμα περισσότερο.
Ακόμα χειρότερα, στα κόστη δεν περιλαμβάνονται συντηρήσεις μηχανημάτων, συντηρήσεις δικτύων, ή έκτακτες ζημιές. Κάθε χρόνο παρακαλάμε να μην συμβεί κάποιο σοβαρό πρόβλημα σε κάποιο παραελκόμενο του τρακτέρ ή ακόμα χειρότερα σε πομώνα.
Αν συμβεί κάτι τέτοιο, το κόστος εκτοξεύεται σε πολλές χιλιάδες ευρώ, και δυστυχώς τα τελευταία τέσσερα χρόνια δεν έχουμε αποθεματικά για να ανταπεξέλθουμε σε τέτοια έκτακτα έξοδα.
Σενάριο 2 – Μειωμένη καλλιέργεια, μόνο για επιδότηση
Σε αυτό το σενάριο, ο παραγωγός μειώνει όλα τα έξοδα και κάνει το ελάχιστο για να πληροί τις προϋποθέσεις των επιδοτήσεων, χωρίς να στοχεύει παραγωγή ή ποιότητα.
Κόστος εγκατάστασης:
Λίπασμα: 8 €
Σπόρος φθηνός: 8 €
Πετρέλαιο για προετοιμασία: 20 €
Φάρμακα: 15 €
Σπορά: 6 €
Σύνολο: 57 €/στρέμμα
Καλλιεργητικά έξοδα:
Τρία ποτίσματα: 30 €
Φάρμακα: 12 €
Συγκομιδή: 30 €
Πετρέλαιο για σκαλίσματα, ραντίσματα: 15 €
Λιπάσματα & διαφυλλικά: 25 €
Σύνολο: 112 €/στρέμμα
Συνολικό κόστος: 169 €/στρέμμα
Έσοδα:
Παραγωγή 220 κιλά × 0,3636 €/κιλό ≈ 80 €
Ενισχύσεις (συνδεδεμένη, ξηρασία, βασική, οικολογικά): 140,8 €
Σύνολο εσόδων: 220,8 €
Τελικό αποτέλεσμα:
Κέρδος: 51,8 €/στρέμμα
Σε 100 στρέμματα → +5.180 €
Η μεγάλη αντίφαση
Τα νούμερα είναι σαφή και σοκαριστικά:
Όταν δουλεύεις σωστά και κυνηγάς παραγωγή και ποιότητα → χάνεις χρήματα
Όταν περιορίζεις τα έξοδα στο ελάχιστο για να πάρεις επιδοτήσεις → κερδίζεις χρήματα
Με λίγα λόγια, η πραγματική «μάγκικη» στρατηγική δεν είναι να παράγεις καλά κιλά ή ποιοτικό προϊόν.
Είναι να κάνεις τα ελάχιστα για να πάρεις επιδοτήσεις.
Η σκληρή πραγματικότητα
Το σημερινό μοντέλο:
Υποβαθμίζει τη γη
Αυξάνει τα ζιζάνια και τις ασθένειες
Κάνει τον παραγωγό σκλάβο των επιδοτήσεων
Δεν πληρώνει τον κόπο και την προσωπική εργασία του παραγωγού ή της οικογένειας
Δεν καλύπτει ούτε συντηρήσεις μηχανημάτων, δίκτυα ή έκτακτα κόστη, που μπορούν να καταστρέψουν οικονομικά έναν παραγωγό σε λίγες ώρες
Αν δεν αλλάξει, η γεωργία δεν θα μετράει παραγωγή ή ποιότητα, αλλά μόνο ποσά από επιδοτήσεις.
Και αυτό δολοφονεί το βαμβάκι και την ελληνική γεωργία.
Συμπέρασμα
Δεν είναι ότι οι αγρότες δεν θέλουν να παράγουν. Θέλουν να παράγουν καλά κιλά, να ανταγωνιστούν για την καλύτερη ποιότητα.
Το πρόβλημα είναι ότι το σύστημα δεν τους αφήνει να ζήσουν από την παραγωγή τους.
Μέχρι να αλλάξει αυτό, η πραγματική επιβίωση στον αγρό θα μετριέται με ευρώ επιδοτήσεων και όχι με τον ιδρώτα, την ποιότητα και τα κιλά που παράγονται.
Η αλλαγή πρέπει να έρθει άμεσα: να πληρώνεται ο παραγωγός για αυτό που πραγματικά παράγει.
Διαφορετικά, το βαμβάκι ,καθώς και άλλες καλλιέργειες, θα συνεχίσει να πεθαίνει και η ελληνική γεωργία θα παραμένει σε μια θλιβερή κατάσταση επιβίωσης.
Η τιμή που θα έπρεπε να έχει το βαμβάκι για να ζήσει ο παραγωγός
Αν θέλουμε να δούμε την αλήθεια με αριθμούς:
Στο σενάριο όπου ο παραγωγός δουλεύει σωστά, στοχεύει σε υψηλή παραγωγή και ποιότητα – δηλαδή 350 κιλά/στρέμμα – το κόστος παραγωγής για κάθε στρέμμα φτάνει τα 367,5 €, χωρίς να υπολογίζουμε προσωπική εργασία, συντηρήσεις μηχανημάτων ή έκτακτες ζημιές.
Αν ο παραγωγός ήθελε να έχει 7.000 € κέρδος για 100 στρέμματα, θα έπρεπε η τιμή του βαμβακιού να είναι περίπου 0,85 €/κιλό.
Για να το βάλουμε σε προοπτική: φέτος πληρωθήκαμε μόλις 0,3636 €/κιλό. Δηλαδή η πραγματική τιμή είναι λιγότερο από το μισό από αυτό που χρειάζεται για να επιβιώσει ένας παραγωγός που δουλεύει σωστά και παράγει ποιοτικά κιλά.
Με λίγα λόγια: με τις σημερινές τιμές και κόστη, η σωστή παραγωγή δεν πληρώνεται.
Η μόνη επιλογή για να μην χάσει χρήματα ένας παραγωγός είναι να μειώσει τα έξοδα, να μην παράξει πολλά κιλά και να βασιστεί στις επιδοτήσεις.
Αυτό δεν είναι απλά άδικο. Είναι μια οικονομική στρατηγική που δολοφονεί την παραγωγή, την ποιότητα και το μέλλον του βαμβακιού.
Και δείχνει ξεκάθαρα γιατί η κατάσταση στον ελληνικό αγροτικό τομέα είναι πλέον μη βιώσιμη.