Νέα ΚΑΠ και Mercosur πιέζουν τους αγρότες

Σημαντικές αλλαγές έρχονται στον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα και με τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική(ΚΑΠ) και με την εμπορική συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη Mercosur.

Κανείς δεν γνωρίζει ποιες θα είναι οι επιπτώσεις στην ελληνική παραγωγή, ποιο θα είναι το νέο πλαίσιο χρηματοδότησης, ειδικά μετά τις αλλαγές στη δομή των πυλώνων της ΚΑΠ και φυσικά τους ελέγχους από την Κομισιόν για το Action Plan 2 της Ελλάδας για τις επιδοτήσεις.

Στη νέα ΚΑΠ είναι δεδομένη η αναδιάρθρωση των χρηματοδοτικών της εργαλείων, καθώς ήδη αποφασίστηκε πως ο Πυλώνας Ι θα παραμείνει βασικός, ωστόσο ο Πυλώνας ΙΙ, που αφορά κυρίως επενδυτικά προγράμματα, ενδέχεται να ενταχθεί σε έναν ευρύτερο χρηματοδοτικό «κουμπαρά» μαζί με άλλες δράσεις και φυσικά μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δυσκολέψει την πρόσβαση των αγροτών σε επενδυτικά εργαλεία

Κίνδυνος αναστολής πληρωμών έρχονται έλεγχοι από την Ευρωπαική Εισαγγελία;

Τη διενέργεια ελέγχων για τα αποτελέσματα του Action Plan 2, το οποίο κατέθεσε η ελληνική κυβέρνηση στις ευρωπαϊκές αρχές ως οδικό χάρτη για την εξυγίανση των επιδοτήσεων ελέγχει η κομισιόν και στο στόχαστρο της Επιτροπής φαίνεται να τίθεται το ζήτημα του ζωικού κεφαλαίου και των ενδεχόμενων ψευδών δηλώσεων, ακόμα και μετά την επιχείρηση εξυγίανσης του οργανισμού.

Υπενθυμίζεται ότι το σχέδιο δράσης αφορά στο Action Plan 2 που κατέθεσε η ελληνική κυβέρνηση στις ευρωπαϊκές αρχές το Νοέμβριο του ‘25 για την καλύτερη διασταύρωση των αιγοπροβάτων και των εκτάσεων, το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή με ΚΥΑ των υπουργείων Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας

Ωστόσο οι κατανομές που ακολούθησαν την έκδοση της ΚΥΑ έγιναν με κριτήρια που δεν φάνηκαν επαρκή να εξασφαλίσουν την κατανομή των επιδοτήσεων μέσω ΟΠΕΚΕΠΕ με διαφάνεια.

Ένα ζήτημα που οδήγησε σε απαντήσεις της διοικούσας πλέον τον οργανισμό ΑΑΔΕ που με τη σειρά τους αμφισβητήθηκαν ως ανεπαρκείς, ενώ αποτέλεσε και θέμα συζήτησης στην πρόσφατη επίσκεψη των κτηνοτρόφων στο Μέγαρο Μαξίμου.

Αλλάζει η Κοινή Αγροτική Πολιτική

Στην νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική αποφασίστηκε πως ο Πυλώνας Ι παραμένει βασικός, ωστόσο ο Πυλώνας ΙΙ, που αφορά κυρίως επενδυτικά προγράμματα, θα ενταχθεί σε έναν ευρύτερο χρηματοδοτικό «κουμπαρά» μαζί με άλλες δράσεις.

Μια τέτοια εξέλιξη, όμως θα δυσκολέψει την πρόσβαση των αγροτών σε επενδυτικά εργαλεία, παρότι γίνονται προσπάθειες ενίσχυσης του προϋπολογισμού της νέα ΚΑΠ .

Ένα ακόμα στοιχείο που προκαλεί ανησυχία είναι η τάση επανεθνικοποίησης μέρους των πόρων της ΚΑΠ, μια εξέλιξη που σημαίνει ότι η χρηματοδοτική στήριξη θα εξαρτάται περισσότερο από τις δυνατότητες κάθε κράτους-μέλους.

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερη συζήτηση προκάλεσαν οι επιπτώσεις της συμφωνίας ΕΕ-Mercosur, καθώς η άρση ή μείωση δασμών δεν αφορούν μόνο τις τέσσερεις χώρες της Mercosur, αλλά και κράτη που συνδέονται εμπορικά με αυτές, όπως η Χιλή, το Περού και η Βολιβία.

Συνεπώς οι παραδοσιακές ελληνικές καλλιέργειες, όπως η ελιά και το αμπέλι, ενδέχεται να δεχθούν σημαντικές πιέσεις από τον ανταγωνισμό μεγάλων αγροτικών εκμεταλλεύσεων της Λατινικής Αμερικής, όπως η Βραζιλία όπου ένας παραγωγός μπορεί να διαθέτει ακόμα και πάνω από ένα εκατομμύριο στρέμματα, όταν στην Ελλάδα οι περισσότερες εκμεταλλεύσεις παραμένουν μικρές.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μόλις το 3% των Ελλήνων παραγωγών κατέχει εκτάσεις άνω των 300 στρεμμάτων, ενώ ακόμα και οι πιο δυναμικές καλλιέργειες σπάνια ξεπερνούν τα 150 στρέμματα.

Υπό αυτές τις συνθήκες, εκφράζεται ο φόβος ότι η ενίσχυση του διεθνούς ανταγωνισμού μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω μείωση του αγροτικού πληθυσμού.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή πλευρά επιδιώκει την αυστηροποίηση των ελέγχων στα εισαγόμενα αγροτικά προϊόντα, ώστε να διασφαλιστεί ότι τηρούν τα ίδια ποιοτικά και περιβαλλοντικά πρότυπα με τα ευρωπαϊκά.

Ειδικές προσπάθειες γίνονται επίσης για την προστασία ορισμένων ευαίσθητων προϊόντων, όπως τα εσπεριδοειδή, ωστόσο, παραμένει ανοικτό το ζήτημα της προστασίας προϊόντων ΠΟΠ που δεν περιλαμβάνονται στους καταλόγους της συμφωνίας, καθώς και άλλων ελληνικών προϊόντων που κινδυνεύουν να μείνουν εκτεθειμένα στον διεθνή ανταγωνισμό.