Ο εορτασμός του Πάσχα στο Άγιον Όρος με κατάνυξη, ευλάβεια και βυζαντινή λαμπρότητα
Ο εορτασμός όμως του Πάσχα – σε αντίθεση με τα Χριστούγεννα που γιορτάζονται στο Άγιον Όρος δεκατρείς ημέρες αργότερα, δηλαδή σύμφωνα με το «κοσμικό» ημερολόγιο – είναι κινητή θρησκευτική γιορτή και γιορτάζεται την ίδια μέρα για όλους τους Ορθοδόξους, εντός και εκτός Άγιου Όρους.
Το Πάσχα, η κορυφαία γιορτή της Ορθοδοξίας γιορτάζεται στο Άγιον Όρος, όπως και σε όλο τον Ορθόδοξο κόσμο, με κατάνυξη, ευλάβεια και βυζαντινή λαμπρότητα.
«Η εορτή των εορτών, η πανήγυρις των πανηγύρεων…».
Η αποκορύφωση της λατρείας.
Τα σήμαντρα και τα καμπαναριά ηχούν χαρμόσυνα, όλα μαζί ταυτοχρόνως, μεταφέροντας από άκρη σε άκρη το μήνυμα της ζωής που «νικά» τον θάνατο, της ελπίδας, της συναδέλφωσης, της συγχώρεσης, της αγάπης.
Η κατανυκτική συμμετοχή των μοναχών στις λατρευτικές εκδηλώσεις ενισχύει το θρησκευτικό φρόνημα και τα αισθήματα αγάπης και ενότητας μεταξύ των μελών της μοναστικής πολιτείας.
Το αγιορείτικο τυπικό του Πάσχα τηρείται με ευλάβεια και αυστηρότητα σε όλες τις εορταστικές εκδηλώσεις της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα, στα μοναστήρια και στους ναούς του Άγιου Όρους.
Το Άγιον Όρος ακολουθεί τους «κανονικούς» χρόνους, σύμφωνα με την Ιερά Παράδοση και τις γραφές, και όχι εκείνους που επικράτησαν, συνήθως για πρακτικούς λόγους, στην υπόλοιπη ελληνική επικράτεια και στον Ορθόδοξο κόσμο.
Για τον λόγο αυτό εντοπίζονται μικρές χρονικές αποκλίσεις σε θρησκευτικές τελετές της Μεγάλης Εβδομάδας και του Πάσχα εντός του Αγίου Όρους, σε σχέση με τους ναούς εκτός της Αθωνικής Πολιτείας.
Κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα, τα Δώδεκα Ευαγγέλια και οι «Ώρες» διαβάζονται το απόγευμα της Μ. Παρασκευής, αντί για το πρωί, όπως συμβαίνει στους ναούς εκτός του Αγίου Όρους.
Η δε περιφορά του Επιταφίου στις μονές του Άγιου Όρους πραγματοποιείται το πρωί του Μ. Σαββάτου και όχι το βράδυ της Μ. Παρασκευής.
Μόνο στις Καρυές η περιφορά του Επιταφίου γίνεται το βράδυ της Μ. Παρασκευής και οι χρόνοι της τελετής συμπίπτουν, ή είναι πλησιέστερα χρονικά, σε εκείνους της υπόλοιπης ελληνικής επικράτειας.
Στον Επιτάφιο δε χρησιμοποιείται κουβούκλιο, όπως έξω στον «κόσμο», αλλά μόνο το πανί του Επιταφίου, ένα ύφασμα δηλαδή, πάνω στο οποίο είναι αγιογραφημένη η Αποκαθήλωση του Ιησού και το οποίο κρατούν, από τα άκρα του, τέσσερις μοναχοί.
Το ύφασμα του Επιταφίου τοποθετείται εντός του καθολικού κάθε μονής επάνω σε ένα απλό τραπέζι, το μεσημέρι της Μεγάλης Παρασκευής.
Πάνω σε αυτό σκορπίζονται λουλούδια -συνήθως αγιορείτικα αγριολούλουδα, και οι μοναχοί προσκυνούν μέσα σε κατανυκτική ατμόσφαιρα.
Στο τέλος της περιφοράς, οι μοναχοί παίρνουν λίγα λουλούδια για ευλογία.