Ο Μιχάλης Πισκιούλης για τον Γιάννη Κωνσταντέλια: Μέχρι πού φτάνει το δικαίωμα μιας ΠΑΕ να λειτουργεί ως επιχείρηση;
Αν και ΑΕΚτσης ας μιλήσω κι εγώ για τον Κωνσταντελια που δεν είναι στα χωράφια μου αλλά με αφορά ως φαινόμενο. Η ΠΑΕ είναι εταιρεία. Ο παίκτης είναι περιουσιακό στοιχείο της εταιρείας και, εφόσον η διοίκηση κρίνει ότι η πώληση είναι οικονομικά συμφέρουσα, έχει κατ’ αρχήν κάθε δικαίωμα να τον πουλήσει. Όμως οι οπαδοί δεν αντιμετωπίζουν την ομάδα ως απλή εταιρεία.
Το κρίσιμο είναι ότι ο οπαδός δεν αγοράζει μετοχές· αγοράζει ταύτιση.
Για τον οπαδό του ΠΑΟΚ, για παράδειγμα, ο Κωνσταντέλιας δεν είναι απλώς ένα περιουσιακό στοιχείο που αποκτήθηκε με Χ ευρώ και πωλήθηκε με Χ+Υ. Είναι ένα παιδί των ακαδημιών, ένας παίκτης που συνδέθηκε με την ομάδα, ένα κομμάτι του μέλλοντός της και, κυρίως, ένας φορέας προσδοκιών.
Γι' αυτό η αντίδραση συνήθως δεν είναι:
«Πώς τολμάς να πουλήσεις κάτι που σου ανήκει;»
Είναι περισσότερο:
«Πώς αποφασίζεις να θυσιάσεις κάτι που για εμάς έχει αξία πολύ μεγαλύτερη από την οικονομική του αξία;»
Και εδώ υπάρχει μια σημαντική διάκριση.
Η διοίκηση βλέπει δύο αριθμούς
Τι προσφέρει η παραμονή του Κωνσταντέλια:
αγωνιστική αξία, πιθανή κατάκτηση τίτλων, ευρωπαϊκή πορεία, αύξηση εμπορικότητας κ.λπ.
Τι προσφέρει η πώλησή του:
ένα μεγάλο άμεσο έσοδο, μείωση οικονομικού ρίσκου, δυνατότητα επενδύσεων σε άλλους παίκτες κ.λπ.
Ο οπαδός όμως βάζει στην εξίσωση και κάτι που δεν αποτυπώνεται στον ισολογισμό: την ιστορία, τη φανέλα, την ταύτιση, το όνειρο.
Και υπάρχει και κάτι ακόμη: οι οπαδοί έχουν δικαίωμα να κρίνουν τη διοίκηση ακριβώς επειδή δεν είναι ιδιοκτήτες της εταιρείας αλλά πελάτες και κοινωνικός πυρήνας της ομάδας. Δεν μπορούν να αποφασίσουν αν θα πουληθεί ο παίκτης, αλλά μπορούν να πουν «διαφωνώ με την απόφαση και θεωρώ ότι βλάπτει την ομάδα».
Άρα, κατά τη γνώμη μου, το σωστό ερώτημα δεν είναι «γιατί τα βάζουν με τη διοίκηση αφού η ΠΑΕ είναι εταιρεία;». Είναι:
«Μέχρι πού φτάνει το δικαίωμα μιας ΠΑΕ να λειτουργεί ως επιχείρηση και από πού αρχίζει η υποχρέωσή της απέναντι στην ιστορία και στους ανθρώπους που αποτελούν την ίδια την ομάδα;»
Και αυτό δεν έχει καθαρά οικονομική απάντηση.
Στην περίπτωση Κωνσταντέλια, μάλιστα, η συζήτηση γίνεται ακόμη πιο έντονη επειδή πρόκειται για παίκτη που συμβολίζει την παραγωγή και το μέλλον του ΠΑΟΚ. Ο οπαδός μπορεί απολύτως να πει: «Τα λεφτά είναι πολλά, αλλά εγώ θέλω να βλέπω τον Κωνσταντέλια με τη φανέλα του ΠΑΟΚ».
Η διοίκηση, από την άλλη, μπορεί απολύτως να απαντήσει: «Εμείς έχουμε την ευθύνη να διοικήσουμε μια εταιρεία και να κρίνουμε πότε μια προσφορά είναι τέτοια που δεν μπορούμε να την απορρίψουμε.»
Και οι δύο θέσεις είναι θεμιτές. Το λάθος, κατά τη γνώμη μου, είναι να θεωρούμε ότι επειδή η ΠΑΕ είναι εταιρεία, ο οπαδός πρέπει να συμπεριφέρεται σαν μέτοχος που κοιτάζει μόνο το οικονομικό αποτέλεσμα. Αν ήταν έτσι, το ποδόσφαιρο θα ήταν απλώς μια εταιρεία παραγωγής αθλητικού θεάματος — και όχι αυτό που είναι για εκατομμύρια ανθρώπους.