ΠΟΔΕΓΥ: «Η «τεχνική λύση» καταρρέει υπό το βάρος των αποκαλύψεων»
«Χωρίς στελεχωμένους ελεγκτικούς μηχανισμούς δεν υπάρχει νομιμότητα, διαφάνεια και αξιόπιστη αγροτική πολιτική» αναφέρει η ΠΟΔΕΓΥ.
Οι νέες αποκαλύψεις σχετικά με την αυστηρή έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για τη νέα Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) περί «τεχνικής λύσης» στους βοσκοτόπους επιβεβαιώνουν με τον πλέον εμφατικό τρόπο όσα η ΠΟΓΕΔΥ προειδοποιεί εδώ και καιρό:
Δεν μπορεί να υπάρξει αξιόπιστη διαχείριση των ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων όταν το κράτος αποδυναμώνει τους ίδιους τους μηχανισμούς που είναι επιφορτισμένοι με τον έλεγχο της νομιμότητας.
Η επιχειρούμενη αντιμετώπιση ενός σύνθετου παραγωγικού και διοικητικού προβλήματος μέσα από αμφιλεγόμενες τεχνικές και λογιστικές διευθετήσεις δεν θεραπεύει τις παθογένειες του συστήματος. Αντίθετα, τις διαιωνίζει και τις διογκώνει, μετατρέποντας την εξαίρεση σε κανόνα και τον διοικητικό αυτοσχεδιασμό σε υποκατάστατο της ουσιαστικής δημόσιας εποπτείας.
Η ΠΟΓΕΔΥ έχει επανειλημμένα επισημάνει ότι η αποδυνάμωση των γεωτεχνικών υπηρεσιών δεν αποτελεί απλώς ένα εσωτερικό διοικητικό πρόβλημα. Έχει άμεσες συνέπειες στην αξιοπιστία των πληρωμών, στη διασφάλιση των κοινοτικών πόρων, στην προστασία των πραγματικών παραγωγών και, τελικά, στην ίδια την αξιοπιστία της χώρας έναντι των ευρωπαϊκών θεσμών.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η «τεχνική λύση». Είναι η απουσία ενός ισχυρού, στελεχωμένου και αποτελεσματικού κρατικού ελεγκτικού μηχανισμού.
Ειδικότερα, η ΠΟΓΕΔΥ αναδεικνύει τέσσερις κρίσιμες πτυχές:
1. Η υποστελέχωση των ελεγκτικών υπηρεσιών υπονομεύει τη νομιμότητα των ενισχύσεων.
Οι σοβαρές ελλείψεις γεωτεχνικού προσωπικού – γεωπόνων και κτηνιάτρων – στις ΔΑΟΚ, στον ΟΠΕΚΕΠΕ και στις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ έχουν περιορίσει δραστικά τη δυνατότητα ουσιαστικών επιτόπιων και διασταυρωτικών ελέγχων. Χωρίς επιστημονικό προσωπικό, χωρίς παρουσία στο πεδίο και χωρίς αξιόπιστη διοικητική εποπτεία, ο έλεγχος κινδυνεύει να μετατραπεί σε μια τυπική διαδικασία επιβεβαίωσης δηλώσεων.
Η πολιτική ηγεσία δεν μπορεί να επικαλείται την ανάγκη απλοποίησης των διαδικασιών, όταν προηγουμένως έχει αφήσει τις αρμόδιες υπηρεσίες χωρίς τα αναγκαία μέσα για να επιτελέσουν την αποστολή τους.
2. Οι αγροτικές ενισχύσεις δεν μπορούν να αποσυνδέονται από την πραγματική παραγωγική δραστηριότητα.
Η σύνδεση των ενισχύσεων με κριτήρια που δεν αποτυπώνουν επαρκώς την πραγματική παραγωγική δραστηριότητα και την κατάσταση του ζωικού κεφαλαίου δημιουργεί σοβαρά ζητήματα ισονομίας και αξιοπιστίας. Δεν είναι δυνατόν οι συνεπείς κτηνοτρόφοι, που επενδύουν, παράγουν, τηρούν τις υποχρεώσεις τους και υπόκεινται σε ελέγχους, να αντιμετωπίζονται με τους ίδιους όρους με περιπτώσεις που δεν τεκμηριώνουν αντίστοιχη παραγωγική δραστηριότητα.
Οι ενισχύσεις οφείλουν να στηρίζονται σε πραγματικά, επαληθεύσιμα και αντικειμενικά δεδομένα, με σεβασμό στο ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο και χωρίς αυθαίρετες εξισώσεις μεταξύ διαφορετικών παραγωγικών καταστάσεων.
3. Η διαχείριση των βοσκοτόπων δεν μπορεί να αποτελεί πεδίο διοικητικών πειραματισμών.
Οι αμφιλεγόμενες ρυθμίσεις για την κατανομή των βοσκοτόπων, με ιδιαίτερη αναφορά στην Κρήτη, οι συνεχείς παρατάσεις των διαδικασιών υποβολής δηλώσεων ΟΣΔΕ και οι αντιπαραθέσεις μεταξύ συναρμόδιων φορέων, όπως το ΥΠΑΑΤ και η ΑΑΔΕ, αναδεικνύουν ένα σοβαρό πρόβλημα συντονισμού, σχεδιασμού και θεσμικής λειτουργίας.
Η διαχείριση των βοσκοτόπων απαιτεί επιστημονική τεκμηρίωση, πραγματικά δεδομένα, σαφείς κανόνες και ουσιαστική συμμετοχή των αρμόδιων γεωτεχνικών υπηρεσιών. Δεν μπορεί να γίνεται με αποσπασματικές αποφάσεις, οι οποίες δημιουργούν περισσότερα ερωτήματα από όσα επιλύουν.
4. Η ευρωπαϊκή αξιοπιστία της χώρας δεν διασφαλίζεται με επικοινωνιακούς χειρισμούς.
Οι παρατηρήσεις των ευρωπαϊκών ελεγκτικών οργάνων πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ουσιαστική θεσμική προειδοποίηση και όχι ως μια ακόμη επικοινωνιακή δυσκολία. Η πιθανότητα δημοσιονομικών διορθώσεων, κυρώσεων και νέων προβλημάτων στις πληρωμές επιβαρύνει συνολικά τον πρωτογενή τομέα και υπονομεύει την εμπιστοσύνη των παραγωγών προς τη δημόσια διοίκηση.
Η ευθύνη για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας του συστήματος ανήκει πρωτίστως στην πολιτική ηγεσία, η οποία οφείλει να εγκαταλείψει τη λογική των προσωρινών διευθετήσεων και να προχωρήσει σε ουσιαστικές θεσμικές και διοικητικές παρεμβάσεις.
Η ΠΟΓΕΔΥ απαιτεί άμεσες και συγκεκριμένες λύσεις
Η Ομοσπονδία καλεί την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΑΤ να αναλάβει τις ευθύνες της και να προχωρήσει χωρίς άλλη καθυστέρηση:
1. Σε άμεση και ουσιαστική στελέχωση των ελεγκτικών υπηρεσιών των ΔΑΟΚ, του ΟΠΕΚΕΠΕ και του ΥΠΑΑΤ με μόνιμο γεωτεχνικό προσωπικό, γεωπόνους και κτηνιάτρους. Η ελεγκτική επάρκεια του κράτους δεν μπορεί να αποτελεί ευχή ή επικοινωνιακή εξαγγελία. Αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την προστασία των κοινοτικών πόρων και τη διασφάλιση των νόμιμων δικαιούχων.
2. Σε πλήρη επανεξέταση και αναμόρφωση της επίμαχης ΚΥΑ, με σαφή, αντικειμενικά και ελέγξιμα κριτήρια, ουσιαστική σύνδεση των ενισχύσεων με τα πραγματικά παραγωγικά δεδομένα και πλήρη τεκμηρίωση της νόμιμης κατοχής και διαχείρισης του ζωικού κεφαλαίου και των βοσκοτόπων.
3. Στη θεσμική κατοχύρωση και ενίσχυση του ρόλου των γεωτεχνικών ελεγκτών, με σαφείς αρμοδιότητες, επαρκή μέσα, λειτουργική ανεξαρτησία και ουσιαστική προστασία κατά την άσκηση των ελεγκτικών τους καθηκόντων.
4. Στην άμεση ενημέρωση των παραγωγών και των εμπλεκόμενων υπηρεσιών για τις αναγκαίες τροποποιήσεις, το συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής τους και τις διαδικασίες που θα διασφαλίσουν την ομαλή ολοκλήρωση των πληρωμών, χωρίς αιφνιδιασμούς και νέες διοικητικές εμπλοκές.
Δεν υπάρχει αγροτική πολιτική χωρίς ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες
Η ΠΟΓΕΔΥ ξεκαθαρίζει ότι η προστασία του πρωτογενούς τομέα, η δίκαιη κατανομή των ενισχύσεων και η διασφάλιση των ευρωπαϊκών πόρων δεν επιτυγχάνονται με διαδοχικές υπουργικές αποφάσεις, ασαφή κριτήρια και διοικητικές παρακάμψεις.
Δεν μπορεί να ζητείται από τους γεωτεχνικούς να εγγυηθούν τη νομιμότητα χωρίς να τους παρέχονται οι αναγκαίες συνθήκες για να ασκήσουν το έργο τους. Δεν μπορεί να απαιτείται αξιοπιστία από ένα σύστημα που στερείται επαρκών ελεγκτικών μηχανισμών. Και δεν μπορεί να οικοδομηθεί δίκαιη αγροτική πολιτική παρακάμπτοντας τις δημόσιες υπηρεσίες που έχουν την επιστημονική γνώση και τη θεσμική ευθύνη να την υπηρετήσουν.
Η σημερινή κατάσταση επιβάλλει πολιτικές αποφάσεις και όχι άλλες δικαιολογίες. Η επιστροφή στη νομιμότητα περνά μέσα από την ενίσχυση της δημόσιας διοίκησης, την αξιοποίηση του επιστημονικού δυναμικού και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των παραγωγών και των ευρωπαϊκών θεσμών.
Η ΠΟΓΕΔΥ δεν πρόκειται να αποδεχθεί ως κανονικότητα την αποδυνάμωση των ελεγκτικών υπηρεσιών και την υποκατάσταση του ουσιαστικού ελέγχου από διοικητικές «τεχνικές λύσεις».