Σωματείο Εργαζομένων στις ΔΕΥΑ Σερρών: «Χαρίζουν το νερό της Βισαλτίας σε μια ΑΕ»

«Όχι στην ιδιωτικοποίηση του νερού. Όχι στη μεταφορά της ύδρευσης και της αποχέτευσης της Βισαλτίας στην ΕΥΑΘ»

Το Σωματείο Εργαζομένων στις Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης, Αποχέτευσης, Εκμετάλλευσης και Διάθεσης Φυσικού Αερίου, Τηλεθέρμανσης, Αιολικής και Ηλεκτρικής Ενέργειας Νομού Σερρών , που εκπροσωπεί και τους εργαζομένους της ΔΕΥΑ Βισαλτίας, δηλώνει την κατηγορηματική αντίθεσή του στην «οικειοθελή» μεταφορά των υποδομών ύδρευσης / άρδευσης και της υπηρεσίας στην ΕΥΑΘ και στη λύση της ΔΕΥΑ, και καλεί το Δημοτικό Συμβούλιο και τη Δήμαρχο να απορρίψουν την πρόταση.

Οι λόγοι είναι οι εξής.

1. Βιαστική κίνηση. Ζητείται απόφαση για μια τόσο κρίσιμη ενέργεια για τη Βισαλτία, χωρίς να έχει εξεταστεί σε βάθος το θέμα. Η μεταφορά της ύδρευσης και της αποχέτευσης αφορά τους δημότες, τους αγρότες, τους εργαζομένους, την περιουσία και τα οικονομικά της ΔΕΥΑ και δεν αναστρέφεται εύκολα. Απαιτεί μελέτη, αποτίμηση και δημόσια διαβούλευση, και όχι απόφαση με πίεση χρόνου. Δεν υπάρχουν ακόμη αποτελέσματα από την εφαρμογή του νόμου.

Οι δήμαρχοι των περιοχών υποχρεωτικής ένταξης, που έχουν ήδη καλύτερους όρους από όσους εντάσσονται οικειοθελώς, αντιδρούν, ενώ, σύμφωνα με δημοσιεύματα, η ΕΔΕΥΑ και δήμοι προτίθενται να προσφύγουν στο ΣτΕ. Αν αντιδρούν όσοι έχουν καλύτερους όρους, τι θα κερδίσει η Βισαλτία που θα εντασσόταν χωρίς αυτούς; Η Βισαλτία δεν πρέπει να γίνει το πρώτο πείραμα.

2. Δεν υπάρχει υποχρέωση. Η Βισαλτία δεν εντάσσεται υποχρεωτικά στην ΕΥΑΘ. Ο νόμος αναφέρει απλώς ότι ο πάροχος «δύναται» να μεταβιβάσει την υπηρεσία. Μια απόφαση τέτοιου βάρους δεν πρέπει να παίρνεται υπό την πίεση επιστολών και προθεσμιών.

3. Δεν υπάρχουν γραπτές δεσμεύσεις. Ζητείται απόφαση χωρίς αποτίμηση της περιουσίας, χωρίς αντάλλαγμα και χωρίς όρους για χρέη και προσωπικό. Δεν έχει ανακοινωθεί κανένα αντάλλαγμα για τη μεταβίβαση, και αυτό ισοδυναμεί με χάρισμα. Η ένταξη των υποδομών στην ΕΥΑΘ αυξάνει, χωρίς τίμημα, τα πάγιά της και την εμπορική της αξία. Το όφελος πηγαίνει στην Α.Ε., ενώ το κόστος μένει στη Βισαλτία. Η δημοτική αρχή δηλώνει ότι δεν θα μεταβιβαστεί η κυριότητα των δικτύων. Ο νόμος όμως προβλέπει για την οικειοθελή μεταφορά μεταβίβαση της κυριότητας και δεν κατοχυρώνει τη διατήρησή της. Μια προφορική δήλωση δεν αποτελεί κατοχύρωση και δεν δεσμεύει κανέναν.

Όποιες υποσχέσεις δίνονται για θέματα που δεν προβλέπονται στον νόμο, όπως η κυριότητα, το προσωπικό, τα χρέη ή τα τιμολόγια, μένουν μετέωρες. Ακόμη και αν η κυριότητα μείνει στο δήμο, η διαχείριση, η τιμολόγηση και η λειτουργία της υπηρεσίας περνούν στην εταιρεία, και αυτό δεν το αποδεχόμαστε. Μένουν επίσης αναπάντητα τα ερωτήματα για τη νομιμότητα της διατήρησης της κυριότητας και για τις συνέπειές της στην επιδότηση των χρεών.

4. Οι εργαζόμενοι μένουν μετέωροι. Ο νόμος αναφέρει ότι μπορεί να μεταφερθεί μόνο το τεχνικό και εξειδικευμένο προσωπικό. Για το διοικητικό και το λοιπό προσωπικό ο νόμος δεν προβλέπει ρητά δυνατότητα μεταφοράς. Για τους συμβασιούχους δεν υπάρχει ρητή ρύθμιση και δεν διασφαλίζεται η συνέχιση της απασχόλησής τους μετά τη λήξη της σύμβασης. Η ΔΕΥΑ Βισαλτίας έχει και την άρδευση και απασχολεί υδρονομείς και λοιπό προσωπικό της. Ο νόμος αναφέρει ότι στη σύμβαση «δύναται» να περιλαμβάνονται και οι υπηρεσίες άρδευσης, ενώ η μεταφορά προσωπικού προβλέπεται μόνο για το τεχνικό και εξειδικευμένο προσωπικό ύδρευσης και αποχέτευσης.

Οι υδρονομείς και το προσωπικό της άρδευσης δεν καλύπτονται ρητά. Όσοι μεταφερθούν δεν έχουν ειδική προστασία από απόλυση και μπορούν να μετακινηθούν μακριά από τον τόπο εργασίας τους. Το όριο των 40 χλμ. που ορίζει ο νόμος δεν αποτελεί ουσιαστική εγγύηση, καθώς η συναίνεση του εργαζομένου μπορεί να πιεστεί από μια Α.Ε. που λειτουργεί με διαφορετικό καθεστώς και χρησιμοποιεί ήδη ενοικιαζόμενο προσωπικό σε σημαντικό ποσοστό. Δεν διασφαλίζονται τα κεκτημένα δικαιώματα των εργαζομένων.

5. Η Βισαλτία δεν θα είναι προτεραιότητα. Εκτιμούμε ότι η ΕΥΑΘ θα δώσει προτεραιότητα σε περιοχές με έντονη λειψυδρία και τουριστική κίνηση όπως η Χαλκιδική και όχι σε μια περιοχή με φθίνοντα πληθυσμό. Η αύξηση των τιμολογίων θα ερημώσει ακόμη περισσότερο τα ήδη άδεια χωριά της Βισαλτίας. Επενδύσεις, προσωπικό και αποκατάσταση βλαβών δεν έχουν εγγύηση χωρίς δέσμευση για ύπαρξη αποτελεσματικού τοπικού παρατήματος.

6. Πλήγμα για την τοπική οικονομία. Με οικονομίες κλίμακας, οι τοπικοί επαγγελματίες και προμηθευτές χάνουν τη δουλειά που αναλαμβάνει σήμερα η ΔΕΥΑ. Οι οφειλές της προς την τοπική αγορά δεν διασφαλίζονται, γιατί η ΕΥΑΘ αναλαμβάνει μόνο ό,τι αποτυπωθεί στη σύμβαση.

7. Τα οικονομικά της ΔΕΥΑ δεν διασφαλίζονται.

• Το χρέος προς τους παρόχους ρεύματος προέκυψε από την υπερβολική αύξηση του ρεύματος και από τη μη υπαγωγή των ΔΕΥΑ σε βιομηχανικό τιμολόγιο.
• Ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπει επιδότηση για όλες τις ΔΕΥΑ και εργαλεία ρύθμισης οφειλών, χωρίς υποχρεωτική ένταξη στην ΕΥΑΘ. Ο νόμος δεν ορίζει το ποσοστό της επιδότησης, άρα δεν υπάρχει καμία εγγύηση για το ποσό των οφειλών που θα καλυφθεί. Το υπόλοιπο πρέπει να εξοφληθεί ή να ρυθμιστεί, και η ευθύνη για αυτό μένει στη ΔΕΥΑ και στο δήμο.
• Η ΔΕΥΑ έχει και απαιτήσεις από τρίτους. Αν οι απαιτήσεις περάσουν στην ΕΥΑΘ και τα χρέη μείνουν στη ΔΕΥΑ, χωρίς αντικείμενο και χωρίς έσοδα, το βάρος θα μετακυλιστεί στον δήμο και στους δημότες. Ο νόμος δεν ορίζει ποιες απαιτήσεις και ποιες οφειλές μεταφέρονται στην οικειοθελή μεταφορά.

Η επιδότηση δεν δικαιολογεί βιασύνη. Η επιδότηση των οφειλών προς τη ΔΕΗ υπολογίζεται για οφειλές ληξιπρόθεσμες έως 31/12/2025 για όλες τις ΔΕΥΑ και έως 31/3/2026 για όσες εντάσσονται στην ΕΥΑΘ, δηλαδή η διαφορά είναι μόλις τρεις μήνες. Τα υπόλοιπα χρέη, και όσα προέκυψαν μετά τις ημερομηνίες αυτές, ποιος θα τα καλύψει; Χωρίς αντικείμενο η ΔΕΥΑ δεν θα έχει έσοδα, άρα δεν θα μπορεί να τα εξυπηρετήσει. Τη διαφορά θα πρέπει να την καλύψει ο δήμος, με βάση την εγγυητική του ευθύνη και τη δυνατότητα επιχορήγησης που προβλέπει ο νόμος. Το βάρος θα πέσει στον δήμο και στους δημότες.

8. Υπάρχει άλλος δρόμος. Η ΔΕΥΑ μπορεί να συνεχίσει να υπηρετεί τους δημότες. Ο νόμος δεν επιβάλλει τη μεταφορά και αφήνει χώρο για άλλες λύσεις. Η ΔΕΥΑ έχει προοπτική με:

• ρύθμιση των οφειλών προς τη ΔΕΗ και την αγορά, με αξιοποίηση της επιδότησης και των εργαλείων του Κώδικα·
• ισορροπημένο προϋπολογισμό και είσπραξη των απαιτήσεών της, με ρητή ρύθμιση για τις οφειλές πελατών και φορέων του Δημοσίου·
• ενίσχυση του προσωπικού και της τεχνικής επάρκειας, με προσλήψεις και εκπαίδευση·
• συνεργασία με άλλες ΔΕΥΑ και με την ΕΥΑΘ, π.χ. με προγραμματική σύμβαση τεχνικής υποστήριξης για τα έργα, χωρίς παραχώρηση της περιουσίας και της υπηρεσίας.

9. Ο κοινωνικός χαρακτήρας του νερού. Με την ένταξη σε μεγάλο σχήμα, οι δημότες χάνουν τον έλεγχο της τιμολόγησης και των υπηρεσιών. Η ύδρευση και η αποχέτευση γίνονται αντικείμενο επιχειρηματικής δραστηριότητας και το νερό «εμπορεύσιμο προϊόν». Δεν υπάρχει δέσμευση για το επίπεδο των τιμολογίων. Ο ρόλος του δήμου μετά τη μεταφορά περιορίζεται σε έναν «ειδικό συντονιστή», που αμείβεται από την ίδια την εταιρεία και έχει καθαρά συμβουλευτικό, μη δεσμευτικό χαρακτήρα. Το ίδιο ισχύει για την άρδευση, που αφορά τους αγρότες της Βισαλτίας. Η τιμολόγηση του αρδευτικού νερού θα καθορίζεται με κριτήριο, μεταξύ άλλων, την κάλυψη των λειτουργικών δαπανών της εταιρείας. Η πρόβλεψη του νόμου για αμετάβλητα τιμολόγια άρδευσης επί τρία έτη αφορά τις περιοχές υποχρεωτικής ένταξης και δεν προβλέπεται ρητά για την οικειοθελή μεταφορά, ενώ και στις δύο περιπτώσεις λήγει. Δεν υπάρχει εγγύηση για τη συνέχιση και το κόστος της υπηρεσίας για τους αγρότες.

10. Οι δημότες πρέπει να αποφασίσουν. Η υπηρεσία και η περιουσία ανήκουν στους δημότες. Θα έπρεπε να είχε ζητηθεί η γνώμη τους. Ζητούμε δημοψήφισμα, ώστε οι δημότες να αποφασίσουν αν το νερό μένει στην τοπική αυτοδιοίκηση ή περνά σε μετοχοποιημένη εταιρεία, και όχι μια πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου. Σε κάθε περίπτωση, απαιτούμε ανοιχτή διαβούλευση με δημότες και εργαζομένους πριν από οποιαδήποτε απόφαση.

Βλέπουν το τυράκι της επιδότησης και όχι τη φάκα: τα υπόλοιπα χρέη, μια ΔΕΥΑ χωρίς έσοδα, έναν δήμο που θα κληθεί να πληρώσει, τη μεταβίβαση των παγίων, την αύξηση των τιμολογίων και την απώλεια του ελέγχου της υπηρεσίας.

Τι απαιτούμε

1. Να απορριφθεί η μεταφορά της υπηρεσίας στην ΕΥΑΘ και η λύση της ΔΕΥΑ, και να μην εισαχθεί θέμα προς απόφαση στο Δημοτικό Συμβούλιο.
2. Να δεσμευθούν γραπτά ο δήμος και η πολιτεία ότι διατηρούνται όλες οι θέσεις εργασίας, τα δικαιώματα και ο τόπος εργασίας όλων των εργαζομένων της ΔΕΥΑ, με οποιαδήποτε λύση.
3. Να αξιοποιηθούν τα εργαλεία του Κώδικα για τη ρύθμιση των οφειλών, ώστε η ΔΕΥΑ να συνεχίσει με την περιουσία και τις απαιτήσεις της και να υπηρετεί τον τόπο και τους πολίτες της Βισαλτίας με αξιοπρέπεια και αποτελεσματικότητα.
4. Να υπάρξει προγραμματική σύμβαση τεχνικής υποστήριξης με την ΕΥΑΘ, χωρίς μεταφορά της υπηρεσίας.
5. Να προηγηθεί δημοψήφισμα και ανοιχτή διαβούλευση με δημότες και εργαζομένους για το μέλλον του νερού της Βισαλτίας.