Στην πρόληψη και αντιμετώπιση της Νεανικής Παραβατικότητας Καθοριστικός ο ρόλος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Τον καθοριστικό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην πρόληψη και αντιμετώπιση της Νεανικής Παραβατικότητας, ενός σύνθετου κοινωνικού φαινομένου, που απαιτεί συντονισμένες δράσεις και ουσιαστική συνεργασία μεταξύ Πολιτείας, Δήμων, εκπαιδευτικής κοινότητας και κοινωνίας, ανάδειξε η Ημερίδα με θέμα «Νεανική Παραβατικότητα - Η στρατηγική της Αυτοδιοίκησης για την πρόληψη και την αντιμετώπισή της».

Μια ημερίδα που οργανώθηκε από το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ι.Τ.Α), την ΚΕΔΕ σε συνεργασία με την ΠΕΔΚΜ με την παρουσία των υφυπουργών Παιδείας και Εργασίας Νίκου Παπαϊωάννου και Άννας Ευθυμίου, ενώ συμμετείχαν μαθητές του Γενικού Λυκείου Ευκαρπίας, με την έναρξη της ημερίδας να χαιρετίζει ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Φιλόθεος.

Μεταξύ Πολιτείας, Δήμων, εκπαιδευτικής κοινότητας και κοινωνίας Πρόληψη και συνεργασία

Με το ερώτημα τι πρέπει να κάνουν η Αυτοδιοίκηση και οι εμπλεκόμενοι φορείς πριν ένα παιδί γίνει θύμα ή θύτης, άρχισε την τοποθέτησή του ο πρόεδρος του ΙΤΑ και δήμαρχος Παπάγου - Χολαργού, Ηλίας Αποστολόπουλος, επισημαίνοντας ότι πίσω από κάθε περιστατικό παραβατικότητας βρίσκεται ένας νέος άνθρωπος, ένα παιδί που μπορεί να έχει υπάρξει θύμα και μία οικογένεια που ενδεχομένως χρειάζεται στήριξη.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε σε ένα κρίσιμο «τρίγωνο»: οικογένεια, σχολείο και κοινωνικά δίκτυα - ψηφιακός κόσμος, λέγοντας πως η πρόληψη πρέπει να αρχίζει από την πρώτη ένδειξη ότι ένα παιδί χρειάζεται βοήθεια και όχι όταν η παραβατική συμπεριφορά έχει ήδη εκδηλωθεί.

Τους συμμετέχοντες καλωσόρισε στη Θεσσαλονίκη ο πρόεδρος της Περιφερειακής Ένωσης των Δήμων Κεντρικής Μακεδονίας (ΠΕΔΚΜ), δήμαρχος Πυλαίας - Χορτιάτη Ιγνάτιος Καϊτεζίδης, επισημαίνοντας ότι η πρωτοβουλία της ΚΕΔΕ και του ΙΤΑ για την εκπόνηση της μελέτης, που βασίζεται σε δυο έρευνες, μπορεί να οδηγήσει σε προτάσεις που μπορούν να γίνουν πράξη στις πόλεις και στις γειτονιές. «Γιατί όταν μιλάμε για τα παιδιά και τους νέους μας», είπε, «δεν μιλάμε απλώς για το μέλλον, αλλά για την πιο ελπιδοφόρα γενιά κάθε κοινωνίας, τα νέα παιδιά για τα οποία όλοι μας αξίζει να κάνουμε ό,τι περισσότερο μπορούμε».

Τόνισε ακόμη ότι «το φαινόμενο της νεανικής παραβατικότητας είναι ένα από τα πιο ευαίσθητα και σύνθετα ζητήματα της εποχής μας και θέτει ερωτήματα, κυρίως, το πώς μπορούμε να σταθούμε ως Αυτοδιοίκηση έγκαιρα και ουσιαστικά δίπλα στους νέους ανθρώπους, τα παιδιά μας».

Απέναντι σε ένα τόσο σύνθετο κοινωνικό φαινόμενο, συνέχισε ο κ. Καϊτεζίδης, δεν χωρούν ούτε εύκολες απαντήσεις, ούτε αποσπασματικές παρεμβάσεις. «Χρειάζεται συνεργασία, γνώση, σχέδιο, και πάνω απ’ όλα, χρειάζεται πρόληψη. Όσοι υπηρετούμε την Αυτοδιοίκηση επί πολλά χρόνια γνωρίζουμε καλά ότι τα μεγάλα κοινωνικά προβλήματα εμφανίζονται πρώτα στις πόλεις μας, στις γειτονιές, τα σχολεία μας και στην οικογένεια», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Για αυτό και η Αυτοδιοίκηση, είπε, έχει έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο, όχι για να υποκαταστήσει την Πολιτεία, την εκπαιδευτική κοινότητα ή την οικογένεια, αλλά για να ενώσει δυνάμεις. Να δημιουργήσει δίκτυα συνεργασίας, να στηρίξει τις κοινωνικές της υπηρεσίες, να αξιοποιήσει τον αθλητισμό, τον πολιτισμό, την εκπαίδευση και τις τοπικές δομές ως πεδία πρόληψης, συμμετοχής και κοινωνικής ένταξης.

Ο κ. Καϊτεζίδης αναφέρθηκε και στην εμπειρία των αιρετών, λέγοντας ότι τούς έχει διδάξει κάτι πολύ σημαντικό. «Ότι πίσω από τους αριθμούς και τα περιστατικά υπάρχει ένας νέος άνθρωπος. Ένα παιδί που πολλές φορές χρειάζεται να το ακούσουμε, πριν χρειαστεί να το αντιμετωπίσουμε.

Να του δώσουμε χώρο, ευκαιρίες, στήριξη και προοπτική. Για αυτό η συζήτηση για τη νεανική παραβατικότητα δεν μπορεί να εξαντλείται στην καταστολή, αλλά πρέπει να ξεκινά πολύ νωρίτερα, από την πρόληψη, από την οικογένεια και το σχολείο, από τη γειτονιά και την τοπική κοινωνία».

Μάλιστα, με αφορμή την έρευνα που παρουσιάστηκε, ο πρόεδρος της ΠΕΔΚΜ, επισήμανε ότι αποτελεί μια ευκαιρία να αποκτήσουν οι Δήμοι ένα πλαίσιο και συγκεκριμένα εργαλεία, ώστε κάθε τοπική κοινωνία να μπορεί να σχεδιάζει παρεμβάσεις προσαρμοσμένες στις δικές της ανάγκες.

Η έρευνα σε αριθμούς

Τα αποτελέσματα της μελέτης, η οποία ενσωμάτωσε στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας αλλά και δεδομένα από την Εθνική Στρατηγική για την Πρόληψη της Βίας και την Αντιμετώπιση της Παραβατικότητας Ανηλίκων, παρουσίασε ο πρόεδρος της Επιτροπής Εγκληματικότητας - Παραβατικότητας Νέων της ΚΕΔΕ, Μ. Καραμαλάκης. Σύμφωνα με αυτά:
-Το 95,3% του γενικού πληθυσμού θεωρεί ότι η νεανική παραβατικότητα έχει αυξηθεί σε σχέση με το παρελθόν.

-Αυτή η πεποίθηση είναι ευρεία και διατρέχει όλες τις ηλικιακές ομάδες

-Υπάρχει απόσταση ανάμεσα στην γενική αίσθηση αύξησης και στη γνώση των περιστατικών στο ευρύτερο περιβάλλον του ερωτώμενου.
-Στον γενικό πληθυσμό μόλις στο 29,5% δηλώνει ότι έχει υποπέσει στην αντίληψή του κάποιο περιστατικό νεανικής παραβατικότητας.
-Το 96% θεωρεί ότι η νεανική παραβατικότητα έχει αυξηθεί, ενώ το 43,5% δηλώνει ότι έχει υποπέσει στην αντίληψή του περιστατικό στο ευρύτερο οικογενειακό ή κοινωνικό περιβάλλον.

Στον γενικό πληθυσμό ως σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου για την εκδήλωση νεανικής παραβατικότητας αναδείχθηκαν:

1. Η έλλειψη επικοινωνίας και επίβλεψης στο οικογενειακό περιβάλλον (64,9% πολύ, 23,4% αρκετά).
2. Η κοινωνική αποστασιοποίηση και οι εθισμοί -ίντερνετ, βιντεοπαιχνίδια, ναρκωτικά (61,3% πολύ, 23,1% αρκετά).
3. Τα βίαια πρότυπα από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τα βιοντεοπαιχνίδια (61,1% πολύ, 19,2% αρκετά).
4. Η αξιακή κρίση στην κοινωνία -ατομικισμός, ανταγωνισμός, κανονικοποίηση της βίας ως αποδεκτής συμπεριφοράς (56,1% πολύ, 26% αρκετά)
5. Η κρίση του σχολείου και η υποβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας (44,1% πολύ, 29,2% αρκετά).
6.Νούμερο ένα παράγοντας κινδύνου αποτελεί η έλλειψη επικοινωνίας και επίβλεψης στο οικογενειακό περιβάλλον και οι νέοι ηλικίας από 16 - 24 ετών.
7.Το 38,5% των ερωτώμενων απάντησε ότι πανδημία επηρέασε την αύξηση των περιστατικών νεανικής παραβατικότητας, ενώ το 73 7% θεωρεί ότι η οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας έχει συμβάλλει στο φαινόμενο.
8.Οι περιπτώσεις που έγιναν αντιληπτές στο οικογενειακό ή κοινωνικό περιβάλλον του ερωτώμενου, αυτές αφορούν ιατρική βία σε ποσοστό 48,5%, μπούλινγκ σε ποσοστό 46,5% και η σωματική κακοποίηση σε ποσοστό 40,4%.