Τι φταίει και αυτοί οι έφηβοι τρώνε πολύ και κινούνται λίγο

Ο ύπνος όχι μόνο θεωρείται βασικός για την υγεία των εφήβων, αλλά επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τη διατροφή και την άσκηση. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με έρευνα επιστημόνων από το Penn State College of Medicine, η ώρα που κοιμούνται και ξυπνούν οι έφηβοι φαίνεται να επηρεάζει σημαντικά τόσο τις διατροφικές τους επιλογές όσο και το επίπεδο φυσικής τους δραστηριότητας.

Οι βλαβερές συνήθειες και οι συνέπειές τους

Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι έφηβοι που κοιμούνται και ξυπνούν αργά καταναλώνουν περισσότερες θερμίδες, τσιμπολογούν συχνότερα και κινούνται λιγότερο. Το φαινόμενο αυτό είναι ακόμη πιο έντονο κατά τη διάρκεια της σχολικής περιόδου σε σύγκριση με τις διακοπές.

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Sleep Health, εξέτασε τον ύπνο πέρα από τη διάρκειά του, εστιάζοντας και στον χρονισμό, τη σταθερότητα και την ποιότητά του, σε σχέση με τη διατροφή και τη συμπεριφορά των εφήβων.

«Ο ύπνος είναι ένας πιθανός παράγοντας κινδύνου για την καρδιομεταβολική υγεία, ακόμη και στους εφήβους», επισημαίνει ο Julio Fernandez-Mendoza, καθηγητής ψυχιατρικής και συμπεριφορικής υγείας. «Ο χρονισμός του ύπνου, πότε δηλαδή κοιμούνται και πότε ξυπνούν, είχε τη μεγαλύτερη επίδραση στη διατροφική και καθιστική τους συμπεριφορά. Είναι κάτι που οι γονείς πρέπει να προσέχουν και να προστατεύουν κατά την εφηβεία».

Το βιολογικό ρολόι και οι σύγχρονες απαιτήσεις

Κατά την εφηβεία, το βιολογικό ρολόι μετατοπίζεται φυσιολογικά προς πιο αργές ώρες. Αυτό εξηγεί γιατί οι έφηβοι δυσκολεύονται να κοιμηθούν νωρίς και να ξυπνήσουν το πρωί. Ωστόσο, το σχολικό πρόγραμμα συχνά έρχεται σε σύγκρουση με αυτή τη φυσική τάση.

Ως αποτέλεσμα, οι περισσότεροι έφηβοι δεν καλύπτουν τις 8–10 ώρες ύπνου που συνιστώνται, γεγονός που συνδέεται με μειωμένη φυσική δραστηριότητα και ανθυγιεινές διατροφικές επιλογές. «Τείνουμε να βλέπουμε τον ύπνο, τη διατροφή και την άσκηση ως ξεχωριστούς παράγοντες, αλλά στην πραγματικότητα είναι αλληλένδετοι», εξηγεί ο Fernandez-Mendoza.

Τι δείχνουν τα δεδομένα της μελέτης

Η έρευνα βασίστηκε σε 373 νέους ηλικίας 12 έως 23 ετών – με μέσο όρο ηλικίας τα 16,4 έτη – και κατέγραψε πολλαπλές παραμέτρους ύπνου, όπως η διάρκεια, η ποιότητα και η σταθερότητα. Παράλληλα, αξιολογήθηκαν οι διατροφικές συνήθειες και η φυσική δραστηριότητα.

Οι έφηβοι με «βραδινό» πρόγραμμα:

κατανάλωναν περισσότερους υδατάνθρακες,
παρέλειπαν συχνά το πρωινό,
προτιμούσαν γεύματα αργά μέσα στην ημέρα,
εμφάνιζαν αυξημένη καθιστική συμπεριφορά.
Επιπλέον, η αστάθεια στον ύπνο (μεγάλες διακυμάνσεις στη διάρκειά του από μέρα σε μέρα) συνδέθηκε με χαμηλότερα επίπεδα άσκησης.

Γιατί το σχολείο επιδεινώνει την κατάσταση

Οι αρνητικές επιδράσεις του ύπνου στη διατροφή και τη δραστηριότητα ήταν έως και διπλάσιες κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η ανάγκη των εφήβων να προσαρμοστούν σε ένα πρόγραμμα που δεν συμβαδίζει με το βιολογικό τους ρολόι δημιουργεί μια «αλυσιδωτή αντίδραση» ανθυγιεινών συνηθειών.

«Όταν οι ώρες φαγητού και σνακ δεν ευθυγραμμίζονται με το βιολογικό ρολόι των εφήβων, αυτό διαταράσσει ακόμη περισσότερο τον ύπνο τους», τονίζει ο Fernandez-Mendoza.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η βελτίωση του προγράμματος ύπνου μπορεί να αποτελέσει βασικό εργαλείο για την υιοθέτηση πιο υγιεινών συνηθειών. «Μια σταθερή ρουτίνα ύπνου είναι ένα ισχυρό εργαλείο», σημειώνει η Pura Ballester-Navarro, πρώτη συγγραφέας της μελέτης.

Οι ειδικοί προτείνουν:

-σταθερές ώρες ύπνου και αφύπνισης,
-επαρκή διάρκεια ύπνου,
-περιορισμό της νυχτερινής κατανάλωσης φαγητού,
-ενίσχυση της φυσικής δραστηριότητας.

Συμπέρασμα

Η μελέτη αναδεικνύει ότι ο ύπνος δεν είναι απλώς θέμα ξεκούρασης, αλλά βασικός πυλώνας υγείας, ιδιαίτερα σε μια κρίσιμη περίοδο ανάπτυξης όπως η εφηβεία.

πηγή ygeiamou