ΥΦΥΠΕΞ Χατζηβασιλείου στην επέτειο της σφαγής των Κερδυλίων: "Η Ιστορία δεν πρέπει να ξεχνιέται ποτέ"

Στις εκδηλώσεις μνήμης για τη σφαγή των Κερδυλίων παρέστη ο Υφυπουργός Εξωτερικών και Βουλευτής Σερρών, κ. Τάσος Χατζηβασιλείου, εκπροσωπώντας την Κυβέρνηση.

Στην τελετή έδωσαν, επίσης, το «παρών» o Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Στρατηγός Δημήτριος Χούπης, παρέστη στην εκδήλωση μνήμης για τη συμπλήρωση 85 ετών από το Ολοκαύτωμα των Κερδυλλίων (17 Οκτωβρίου 1941), αποτίοντας φόρο τιμής στα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας., ο Αρχηγός ΓΕΣ, Αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης, καθώς και ο Πρέσβης της Γερμανίας στην Ελλάδα, κ. Andreas Kindl.

Η 17η Οκτωβρίου 1941 αποτελεί μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της Κατοχής στη Βόρεια Ελλάδα. Στα Άνω και Κάτω Κερδύλια, οι ναζιστικές δυνάμεις Κατοχής προχώρησαν στη μαζική εκτέλεση περισσότερων 238 αμάχων ανδρών και στην καταστροφή των δύο οικισμών. Η σφαγή των Κερδυλίων συγκαταλέγεται στις πρώτες μαζικές εκτελέσεις αμάχων στην κατεχόμενη Ευρώπη.

Ο κ. Χατζηβασιλείου τόνισε ότι η «Ιστορία δεν πρέπει να ξεχνιέται», απέτισε φόρο τιμής στα θύματα, υπογραμμίζοντας δε, τη σημασία της διατήρησης της ιστορικής μνήμης και της μεταλαμπάδευσής της στις νεότερες γενιές.

Ο Τάσος Χατζηβασιλείου δήλωσε:

«17 Οκτωβρίου 1941, μια ημερομηνία που έμεινε χαραγμένη στη συλλογική μνήμη των Σερραίων.

Εκατοντάδες αθώοι κάτοικοι των Άνω και Κάτω Κερδυλίων εκτελέστηκαν από τα ναζιστικά στρατεύματα. Δύο χωριά ξεκληρίστηκαν, αφήνοντας πίσω τους μια μαύρη σελίδα στην ιστορία του τόπου μας.
Σήμερα, βρίσκομαι εδώ, στα Κερδύλια, εκπροσωπώντας την Ελληνική Κυβέρνηση, για να αποτίσουμε τον ελάχιστο φόρο τιμής σε εκείνους που χάθηκαν.

Και έχουμε χρέος να κρατήσουμε αυτή τη μνήμη ζωντανή, να τη μεταφέρουμε στις επόμενες γενιές.

Γιατί η ιστορία δεν πρέπει να ξεχνιέται.

Θερμά συγχαρητήρια στην Τοπική Κοινότητα και τους κατοίκους των Νέων Κερδυλίων. Χάρη στους κόπους τους, το μουσείο του χωριού υπενθυμίζει σε όλους τι ακριβώς συνέβη εδώ, εκείνο το φθινοπωρινό πρωινό του 1941».

Σήμερα Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026 στην Τοπική Κοινότητα Νέων Κερδυλλίων, πραγματοποιήθηκε το μνημόσυνο για τη συμπλήρωση 85 χρόνων από την ημέρα του ολοκαυτώματος

Μόνο που για όλους τους Σερραίους και δη τους Κερδυλλιώτες τo θέμα είναι το ολοκαύτωμα

Μια πληγή που μένει ανεξίτηλη στην ιστορία του τόπου

Που από όπου κι αν το πιάσει κανείς πονάει

Και πονάει πολύ

Τα καμένα χωριά, οι χήρες μανάδες και τα ορφανά δεν αφήνουν την λησμονιά να κάνει το άχαρο έργο της, καθώς η δικιά μας σφαγή, αποτελεί μια από τις πιο γνωστές ανθρώπινες τραγωδίες κατά την διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Δεν είναι και λίγο κοντά 230 άμαχοι κάτοικοι δύο χωριών , των Άνω και Κάτω Κερδυλίων να εκτελεστούν από άνδρες του γερμανικής Βέρμαχτ ως αντίποινα για τη δράση ανταρτών στην περιοχή;

Και αυτή η σφαγή είναι που λέγεται ολοκαύτωμα

Και είναι μια πληγή ανεξίτηλη, μιας και είναι η πρώτη στην Ελλάδα συλλογική αντίδραση των Γερμανών, εναντίον και μόνο , στην ιδέα της αντίστασης των Ελλήνων

Τα ιστορικά γεγονότα είναι λίγο ως πολύ γνωστά

Μετά την κατάληψη της Ελλάδας από την Γερμανία ιδρύθηκε στην Κεντρική Μακεδονία, η οργάνωση Ελευθερία.

Ακολούθησε στα μέσα του καλοκαιριού του 1941 η δημιουργία της αντάρτικης ομάδας Οδυσσέας Ανδρούτσος στην περιοχή της Νιγρίτας και της αντάρτικης ομάδας Αθανάσιος Διάκος στα ορεινά του νομού Κιλκίς.

Στις αρχές Σεπτεμβρίου αντάρτες αυτής της ομάδας με αρχηγό τον δάσκαλο Κερδυλιώτη Θανάση Γκένιο (με το ψευδώνημο Λασάνης) και υπαρχηγό τον Περικλή Σταματόπουλο προχώρησαν στον αφοπλισμό των σταθμών της γερμανικής χωροφυλακής στα χωριά Ευκαρπία και Μαυροθάλασσα και αργότερα στον αφοπλισμό του σταθμού της χωροφυλακής στη Δάφνη, στην περιοχή της Νιγρίτας.

Οι Γερμανοί έκαναν έρευνες στην περιοχή και ανακρίθηκαν κάτοικοι, στους οποίους επισημάνθηκε ότι η συνέχιση της παροχής βοήθειας στους αντάρτες θα είχε πολύ αρνητικές συνέπειες για τους ίδιους και για τα χωριά τους.

Μόνο που οι κάτοικοι δεν φοβήθηκαν

Συνέχισαν και οι ίδιοι και το ΕΑΜ την δράση του

Στις αρχές Οκτωβρίου ο Δημήτριος Κίκηρας, ένας κάτοικος από το Κάτω Κερδύλιο, πήρε από τους αντάρτες χρήματα και ένα ζώο προκειμένου να αγοράσει και να μεταφέρει σ' αυτούς τρόφιμα.

Μόνο που «έφαγε» τα λεφτά και μιας και απειλήθηκε έπρεπε να τα επιστρέψει

Για να βρει τα χρήματα ο Κίκηρας προσπάθησε να ληστέψει, στις 10 Οκτωβρίου του 1941, τον καλόγερο Γρηγόριο Καρακαλινό, από το μοναστήρι του Αγίου Δημητρίου λίγο έξω από το Άνω Κερδύλιο αλλά τελικά σκότωσε το βοηθό του καλόγερου, τραυματίστηκε ο ίδιος και διέφυγε.

Την επομένη και αφού ο καλόγερος κατήγγειλε το γεγονός, ο Κίκηρας συνελήφθη στο σπίτι ενός γιατρού στην Ευκαρπία.

Κατά την διάρκεια της ανάκρισης πρόδωσε τους αντάρτες από το Ανω και Κάτω Κερδύλιο , αλλά είπε και τα ονόματα όλων - όσων τους τροφοδοτούσαν.

Στις 12 Οκτωβρίου 1941 το 382ο Σύνταγμα Πεζικού της Βέρμαχτ ερεύνησε τα δυο χωριά, συγκέντρωσε και ανέκρινε τους κατοίκους και αναζήτησε όσους είχε κατονομάσει ο Κίκηρας χωρίς όμως να τους βρει.

Κατά τη διάρκεια των ερευνών εκτέλεσε ένα άτομο στο Κάτω Κερδύλιο, πυρπόλησε ορισμένα σπίτια ανταρτών και συνέλαβε μερικά άτομα.

Στους συγκεντρωμένους κατοίκους δηλώθηκε ότι θα πρέπει να απέχουν από οποιαδήποτε βοήθεια προς τους αντάρτες, γιατί αλλιώς θα έκαιγαν όλα ανεξαιρέτως τα σπίτια των χωριών και θα εκτελέσουν όλους τους άνδρες κατοίκους τους.

Οι κάτοικοι φοβήθηκαν και δημιούργησαν μια επιτροπή που αποτελούνταν από τον πρόεδρο του Άνω Κερδυλίου, το γραμματέα και τον κοινοτικό σύμβουλο και η οποία πήγε στη Θεσσαλονίκη και υπέβαλε αίτηση στη Γενική Διοίκηση για να διαβιβαστεί στη συνέχεια στις γερμανικές αρχές.

Στην αίτηση αυτή η επιτροπή επικροτούσε τις γερμανικές επιχειρήσεις και ζητούσε την αποστολή στην περιοχή δύναμης της ελληνικής χωροφυλακής ή και γερμανικής μονάδας "ίνα ούτω εξοντώσωμεν τους ληστοσυμμορίτας και ησυχάση η επαρχία μας" όπως έλεγε.

Μόνο που δεν ...πρόλαβε

Στις 16 Οκτωβρίου 1941 το 382ο Σύνταγμα Πεζικού της Βέρμαχτ έκανε επιδρομή στα χωριά Ζερβοχώρι, Δάφνη και Σιτοχώρι και κατέστρεψε 20 σπίτια και 2 αχυρώνες.

Τα ξημερώματα της 17 Οκτωβρίου 1941, δύο λόχοι του 220ου Τάγματος Σκαπανέων της Βέρμαχτ με δύναμη 250 ανδρών υπό τις διαταγές των λοχαγών Βέντλερ και Σράινερ ξεκίνησαν από τον Σταυρό Θεσσαλονίκης για τα Κερδύλλια έχοντας μαζί τους κρατούμενους Κερδυλλιώτες.

Φτάνοντας κοντά στα χωριά άφησαν τα αυτοκίνητά τους και άρχισαν να ανεβαίνουν από τρία σημεία .

Αφού περικύκλωσαν τα Άνω Κερδύλια από την θέση Στρόβολο και τα Κάτω Κερδύλια από την θέση Λειβάδια συνέλαβαν το σύνολο των κατοίκων, μιας και κανείς δεν προσπάθησε να αποδράσει, καθώς δεν υπήρχε ανάλογο προηγούμενο και κανένας δεν είχε πάρει στα σοβαρά τις γερμανικές απειλές.

Οι Γερμανοί στρατιώτες μάζεψαν τους άνδρες από 16 εως και 60 χρόνων στις θέσεις Αλώνια και Κούτρες και τις γυναίκες και τα παιδιά τα συγκέντρωσαν αρχικά στα σχολεία και στην συνέχεια τα έδιωξαν να φύγουν προς το Καστρί και την Ευκαρπία, ενώ κλείδωσαν στην Κοινότητα 23 υπερήλικες, οι οποίοι αργότερα κινδύνεψαν από την πυρπόληση του χωριού

Στις 09.00 το πρωί δόθηκε το σήμα με μια φωτοβολίδα και άρχισαν οι εκτελέσεις για όλους τους άνδρες και τα παιδιά από τα 16 τους χρόνια

Από την εκτέλεση εξαιρέθηκαν στο Άνω Κερδύλιο δεκαεπτά άτομα πάνω από εξήντα χρονών, μεταξύ των οποίων ο παπάς, ο δάσκαλος και ο δασοφύλακας που χρησιμοποιήθηκαν στο τέλος των εκτελέσεων για την ταφή των νεκρών.

Τα κτίρια των χωριών κάηκαν όλα εκτός από τις εκκλησίες

Την συνέχεια την ξέρετε όλοι

Προσφυγιά , ορφάνια, πόνος αγωνία.

Και στο τέλος , σε πείσμα όλων, ξαναγεννιούνται τα ΝΕΑ ΚΕΡΔΥΛΛΙΑ

Το σημερινό παραθαλάσσιο χωριό και επίνειο του Νομού μας!