Απέχουν παρασάγγας οι προτάσεις ΚΕΔΕ και κυβέρνησης, για την συνταγματική αναθεώρηση

Η ΚΕΔΕ στις 26 Φεβρουαρίου 2026 σε συνεδρίαση του Διοικητικού της Συμβουλίου είχε εκφράσει την πρόθεσή της να συμμετάσχει στην αναθεωρητική διαδικασία, ενώ πρότεινε και σειρά ρυθμίσεων προς αναθεώρηση των άρθρων του Συντάγματος που αφορούν την αυτοδιοίκηση.

Μόνο που στον κατάλογο της κυβέρνησης είναι απούσα η θέση – πρόταση της ΚΕΔΕ για την εξειδίκευση των αντίστοιχων μεταφερόμενων πόρων για την εκτέλεση των δοτών από το κεντρικό κράτος αρμοδιοτήτων, έτσι ώστε να μπορούν να ικανοποιηθούν οι νέες ανάγκες που προκύπτουν από τις κατά καιρούς μεταφορές αρμοδιοτήτων προς την αυτοδιοίκηση.

Μόνο που η κυβέρνηση με τις προτεινόμενες αλλαγές δίνει απλά την δυνατότητα επιβολής φόρων από τους δήμους προς τους πολίτες, πετώντας το “μπαλάκι” της φορολόγησης στους δήμους, ώστε να εξασφαλίσουν την επάρκεια στα λειτουργικά τους έξοδα.

Λόγω του Πολυετή Δημοσιονομικού Προγραμματισμού μέχρι το 2029 χωρίς αύξηση οι πόροι της τοπικής αυτοδιοίκησης

Ο Πρωθυπουργός “άνοιξε” χθες  το ζήτημα της συνταγματικής αναθεώρησης με την παράλληλη διανομή ενός επεξεργασμένου κειμένου προτάσεων προς τους βουλευτές το οποίο είδε και το “φως” της δημοσιότητας.

Στο κείμενο αυτό εμπεριέχονται προτάσεις σχετικά με το μέλλον της αυτοδιοίκησης, με την κυβέρνηση να προτείνει αλλαγές που έρχονται να επηρεάσουν τα άρθρα 101 και 102, πράγμα το οποίο αποτελούσε επί της αρχής και αίτημα της ΚΕΔΕ

Σημειώνουμε πως στο σύνταγμα την τοπική αυτοδιοίκηση αφορούν τα άρθρα 101 και 102

Στο Άρθρο 102 αναφέρετε:

Νόμος καθορίζει τους βαθμούς τοπικής αυτοδιοίκησης οι οποίοι είναι έως δύο (2).

Με αποφάσεις των αρμοδίων οργάνων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης μπορούν να επιβάλλονται τοπικοί ή ειδικοί φόροι ή βάρη οποιασδήποτε φύσης.

Οι προϋπολογισμοί των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης καταρτίζονται μετά από επαρκή δημόσια διαβούλευση με τους κατοίκους των οικείων περιοχών και οφείλουν να διασφαλίζουν τη δημοσιονομική ισορροπία.

Πειθαρχικές ποινές αργίας/έκπτωσης στα αιρετά όργανα των ΟΤΑ επιβάλλονται με απόφαση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου.

Στο Άρθρο 101 (παρ. 3, 5) αναφέρετε:

Αποκεντρωτικό σύστημα: Κατάργηση τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ αποκεντρωμένων διοικήσεων, η εφαρμογή του αποκεντρωτικού συστήματος μπορεί να γίνει είτε με ύπαρξη αποκεντρωμένης κρατικής δομής και/είτε με ύπαρξη αποκεντρωμένων υπηρεσιών των υπουργείων και των λοιπών φορέων του δημοσίου τομέα.

Κρατική μέριμνα για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και την ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας, ώστε να εξασφαλίζεται ίση πρόσβαση σε δημόσια αγαθά σε όλη την επικράτεια.

Αρχές της χρηστής διοίκησης, της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της αξιοκρατίας. Συνταγματική κατοχύρωση Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.

Στις προτάσεις της κυβέρνησης βλέπουμε την θέληση για την ενίσχυση της αυτοτέλειας , που εξυπηρετείται εν μέρει από τη δυνατότητα της θέσπισης τοπικών φόρων από τα όργανα της αυτοδιοίκησης, ενώ η συμμετοχή των τοπικών φορέων και των πολιτών ενισχύεται από την συμμετοχή των κατοίκων των οικείων περιοχών στη διαβούλευση για την κατάρτιση των προϋπολογισμών των δήμων.

Ωστόσο ο Πολυετής Δημοσιονομικός Προγραμματισμός μέχρι το 2029 δεν προβλέπει κάποια ιδιαίτερη αυξητική μεταβολή στις συνολικές δαπάνες του Υπουργείου Εσωτερικών, το οποίο δεν αποκλείεται να μεταφραστεί και στις δαπάνες του Υπουργείου για τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους τα επόμενα χρόνια.

Συνεπώς οι προτάσεις της ΚΕΔΕ δεν συναντώνται στον νέο κατάλογο των προτεινόμενων από την κυβέρνηση και τον Πρωθυπουργό και αφορούν:

Στη ρητή κατοχύρωση της αρχής ότι κάθε μεταβίβαση αρμοδιοτήτων από το κράτος προς την Τοπική Αυτοδιοίκηση συνοδεύεται από την αντίστοιχη μεταφορά πόρων, προσωπικού και μέσων, στην ενίσχυση της οικονομικής και διοικητικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ και της συμμετοχής τους στον σχεδιασμό και την υλοποίηση δημόσιων πολιτικών και επενδύσεων, στην άρση της ασύμμετρης αποκέντρωσης και τη σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ κεντρικού κράτους και Αυτοδιοίκησης, στη θεσμική κατοχύρωση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και της συνεργασίας των επιπέδων διοίκησης για την αποτελεσματικότερη παροχή υπηρεσιών στους πολίτες, στη δυνατότητα των ΟΤΑ να διαμορφώνουν τις διοικητικές τους δομές σύμφωνα με τις τοπικές ανάγκες και να συμμετέχουν ενεργά στη χάραξη πολιτικών για την ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και την ανθεκτικότητα των τοπικών κοινωνιών και τέλος στην ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών και των τοπικών φορέων στη λήψη αποφάσεων, με σύγχρονα εργαλεία διακυβέρνησης και διαφάνειας.