Ενεργοί Πολίτες Σερρών - Myseety-Οι ΔΕΥΑ φορείς διαχείρισης των δικτύων ύδρευσης. Προβλήματα-Προοπτικές

Οι "Ενεργοί Πολίτες Σερρών - Myseety" θέλοντας να συνεχίσουν και να διευρύνουν τη δημόσια συζήτηση, που άρχισε με την Ημερίδα, που διοργανώθηκε στις Σέρρες την 11/01/2026 με θέμα: ΄΄Διαχείριση Υδατικών Πόρων στη Π.Ε. Σερρών, Προβλήματα και Προοπτικές΄΄, αποφάσισαν με Δελτία Τύπου να παρουσιάσουν σε περίληψη τις εισηγήσεις των εισηγητών την ημερίδας και να καλέσουν όποιον/α επιθυμεί να απευθύνει με mail στο email του κάθε εισηγητή τυχόν ερώτησή του/της.

Εισήγηση 4η: α). Οι ΔΕΥΑ, φορείς διαχείρισης των δικτύων ύδρευσης. Προβλήματα-Προοπτικές Εισηγήτρια: Βαρ.Μητλιάγκα, Δήμαρχος Σερρών, Ταμίας ΕΔΕΥΑ

1. Ο ρόλος των ΔΕΥΑ στη διαχείριση των υδατικών πόρων (Υ.Π.) στη σύγχρονη Ελλάδα
Οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης(ΔΕΥΑ) είναι ο βασικός δημόσιος φορέας διαχείρισης των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης στη χώρα μας και αποτελούν πυλώνα διασφάλισης της δημόσιας υγείας, της περιβαλλοντικής προστασίας και της τοπικής ανάπτυξης.
Σήμερα στη χώρα μας λειτουργούν 126 ΔΕΥΑ, εκ των οποίων οι 120 είναι μέλη της (ΕΔΕΥΑ), εξυπηρετώντας περίπου 4,75 εκ. κατοίκους, ήτοι το 43% του πληθυσμού της, ενώ στη Περιφέρεια Κ.Μακεδονίας λειτουργούν 15 ΔΕΥΑ, από τις οποίες οι 6 στη Π.Ε. Σερρών.

Οι ΔΕΥΑ διαχειρίζονται και συντηρούν, σε όλη τη χώρα, δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, με μήκος πολλά εκ. μέτρα, 170 βιολογικούς καθαρισμούς, δεξαμενές αποθήκευσης νερού και πάνω από 5.200 γεωτρήσεις με ωριαία παραγωγή, που ξεπερνά τα 125.000 κυβικά μέτρα.

2. Προβλήματα και προκλήσεις
Οι ΔΕΥΑ αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα στη είσπραξη απαιτήσεων, που μαζί με την υποτιμολόγηση των υπηρεσιών τους, τις απώλειες νερού, λόγω παλαιότητας των δικτύων, το αυξημένο ενεργειακό κόστος, λόγω της αύξησης των τιμών ενέργειας τα τελευταία χρόνια, έχει επιβαρύνει σημαντικά τους προϋπολογισμούς τους, δημιουργώντας τους οικονομικά αδιέξοδα.
Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα των ΔΕΥΑ είναι η υποστελέχωσή τους, σε εξειδικευμένο και έμπειρο τεχνικό προσωπικό, που δυσχεραίνει την ορθή και εύρυθμη λειτουργία τους.

3. Προοπτικές και προτάσεις.
Η ενίσχυση των ΔΕΥΑ σε ανθρώπινο δυναμικό, με πρόσληψη και διατήρηση του εξειδικευμένου προσωπικού, είναι κρίσιμη για αποτελεσματική λειτουργία των υποδομών και την ανάπτυξη τους.

Η αξιοποίηση των ΑΠΕ, η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και η χρήση αντλιών υψηλής απόδοσης μπορούν να μειώσουν το ενεργειακό κόστος και να ενισχύσουν τη βιωσιμότητα των ΔΕΥΑ.
Η αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων, η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, σε συνεργασία με πανεπιστήμια-ερευνητικά κέντρα, θα ενισχύσει τη τεχνογνωσία, θα προωθήσει την καινοτομία και θα βελτιώσει την αποδοτικότητα και τη βιωσιμότητα των δικτύων τους.

Η αναθεώρηση της τιμολογιακής πολιτικής, ώστε να αντανακλά το πραγματικό κόστος παροχής υπηρεσιών σε συνεργασία με τη τοπική κοινωνία, είναι αναγκαία για την οικονομική βιωσιμότητα των ΔΕΥΑ και τη διασφάλιση της διαφάνειας και της συμμετοχή των πολιτών στη διαχείριση τους
β).Ποια η θέση των ΔΕΥΑ για την Ιδιωτικοποίηση της διαχείρισης των δικτύων ύδρευσης

Εισηγητής: Κλ.Κοτσακιαχίδης, Δήμαρχος Ηράκλειας Γ.Γ.ΕΔΕΥΑ, email:dimarxos@dimosiraklias.gr
Οι ΔΕΥΑ εκφράζονται συλλογικά και εκπροσωπούνται θεσμικά από την Ένωση Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης – Αποχέτευσης (ΕΔΕΥΑ), που είναι και ο θεσμικός συνομιλητής της Πολιτείας, για ζητήματα διαχείρισης υδάτων.

Η ΕΔΕΥΑ υποστηρίζει διαχρονικά την ανάγκη η διαχείριση του νερού να είναι δημόσια ή δημοτική και μόνο, διότι: α).Οι ΔΕΥΑ είναι Δημοτικές- κοινωφελείς επιχειρήσεις και β).Στο ότι το νερό δεν είναι εμπορικό προϊόν αλλά είναι δημόσιο-κοινωνικό αγαθό και πρέπει όλοι οι πολίτες να έχουν ισότιμη,χωρίς αποκλεισμούς πρόσβαση σ’αυτό.

Η άποψη της ΕΔΕΥΑ υπέρ της δημόσιας-δημοτικής διαχείρισης του νερού και κατά της ιδιωτικοποίησης της, βασίζεται και στη, κατά γενική παραδοχή, αποτυχία της ιδιωτικοποίησης της διαχείρισης του, στην Ευρώπη(Γαλλία, Αγγλία, Ισπανία, Δανία, Ιταλία κλπ) αλλά και διεθνώς, που αύξησε σημαντικά τη τιμή του νερού και χειροτέρευσε τις παρεχόμενες υπηρεσίες των επιχειρήσεων ύδρευσης. Γι’ αυτό και σε πολλές χώρες η διαχείριση του νερού από ιδιώτες καταργήθηκε(με Δημοψήφισμα η Ιταλία) ή επανακτήθηκε από τις Δημοτικές επιχειρήσεις.
Αλλά και στη χώρα μας η δημόσια και δημοτική διαχείριση του νερού υποστηρίζεται και από ένα νομικό οπλοστάσιο που συναποτελείται από σειρά αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας υπέρ της δημόσιας διαχείρισης του νερού και κατά της διαχείρισης του από ιδιώτες.

Η αποδυνάμωση και η απαξίωση των ΔΕΥΑ ξεκίνησε το 2010 όταν αυτές, με το Πρόγραμμα Καλλικράτης, κλήθηκαν να υδροδοτήσουν την αχαρτογράφητη ενδοχώρα, χωρίς τους αναγκαίους πόρους από την Πολιτεία και χωρίς το απαιτούμενο προσωπικό. Εντάθηκε δε μετά το 2020, διότι οι ΔΕΥΑ, που είναι επιχειρήσεις ενεργειακής έντασης, ενώ έχουν διπλάσιο ενεργειακό κόστος, λόγω της υπέρμετρης αύξησης της τιμής της ηλεκτ. ενέργειας, από τους ενεργειακούς παρόχους, οι οριζόντιες επιδοτήσεις της Πολιτείας ήταν ψίχουλα και αυτό δημιούργησε οικονομικά αδιέξοδα για τις ΔΕΥΑ, οδηγώντας αυτές, σε οικονομική και λειτουργική κατάρρευση, ενθαρρύνοντας έτσι δυστυχώς τους υποστηρικτές της ιδιωτικοποίησης της διαχείρισης του νερού.

Σήμερα, η ΕΔΕΥΑ, μετά από διετή αγώνα, κατάφερε να πείσει την Πολιτεία ότι μόνο ένα υγιές και βιώσιμο δημοτικό σχήμα, που προστατεύει τον φυσικό πόρο, που είναι το νερό, μπορεί να είναι κοινωνικά και περιβαλλοντικά ωφέλιμο.

Σήμερα το Υπ. Εσωτερικών εντάσσει τις ΔΕΥΑ στο νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, που με τις διατάξεις του, σε ειδικό κεφάλαιο, θα ρυθμίσει την ίδρυση και την λειτουργία τους, ώστε να εξυγιανθούν και να προσαρμοσθούν, στις προκλήσεις του τομέα υδάτων προς όφελος των τοπικών κοινωνιών που υπηρετούν αδιάλειπτα για σαράντα πέντε χρόνια τώρα.
Όμως και οι πολίτες θα πρέπει να στηρίξουν τη δημόσια διαχείριση του νερού για να έχουν καθαρό, υγιεινό και φθηνό νερό στη βρύση τους και καθαρό περιβάλλον στον τόπο τους.