"ΕΣΤΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ" - Ένας ιστορικός χώρος που φιλοξενεί ένα μοναδικό τεκμήριο

Καλωσορίσατε στο Πνευματικό Κέντρο της Νιγρίτας «Εστία Πνεύματος», έναν χώρο όπου η ιστορική μνήμη συναντά τη δημιουργία, τη γνώση και τη βιωματική εμπειρία. Έναν χώρο που δεν περιορίζεται στη σιωπηλή αφήγηση του παρελθόντος, αλλά το αναδεικνύει ως ζωντανό κομμάτι της σύγχρονης κοινωνίας.

Γράφει η κ. Βασιλική Δήμτσιου

Η αποκατάσταση του ιστορικού κτηρίου της «Εστίας Πνεύματος» ξεκίνησε ως όραμα πριν από περίπου δύο χρόνια, όταν εντάχθηκε στο πρόγραμμα LEADER. Με πείσμα, πίστη, ανθρώπινη ζεστασιά και τη σταθερή στήριξη του Αντιπεριφερειάρχη Σερρών κ. Παναγιώτη Σπυρόπουλου, το όραμα αυτό κατόρθωσε να υλοποιηθεί, ξεπερνώντας σημαντικά γραφειοκρατικά εμπόδια.

Η ανάγκη και η επιθυμία για την αξιοποίηση του κτηρίου υπήρχε για περισσότερα από είκοσι χρόνια, αποτελώντας συλλογικό αίτημα της κοινωνίας της Βισαλτίας και της ευρύτερης περιοχής των Σερρών.

Πρόκειται για ένα εμβληματικό ιστορικό κτήριο στο κέντρο της Νιγρίτας, χτισμένο το 1929 από το Εκκλησιαστικό Συμβούλιο του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου Νιγρίτας.

Η αρχική του χρήση ήταν εκείνη της κλειστής εμπορικής στοάς, με χαρακτηριστικό αίθριο στο κέντρο, που επέτρεπε την είσοδο άπλετου φυσικού φωτός στον εσωτερικό χώρο. Αντίστοιχες στοές συναντούσε κανείς σε μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπως το Παρίσι της ίδιας εποχής.

Μια τέτοια στοά υπήρχε και στη Νιγρίτα μέχρι τα έτη 1978–1979, όταν και έπαψε να λειτουργεί.

Σήμερα, οι χώροι της «Εστίας Πνεύματος» έχουν σχεδιαστεί ώστε να φιλοξενούν ποικίλες εκδηλώσεις πνευματικού και πολιτιστικού χαρακτήρα, καθώς και μουσειακές εκθέσεις αφιερωμένες στην τοπική ιστορία.

Σκοπός του Πνευματικού Κέντρου είναι να αποτελέσει ένα ζωντανό κύτταρο πολιτισμού∙ έναν χώρο που αφηγείται την ιστορία όχι παθητικά, αλλά μέσα από την ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας.

Η «Εστία Πνεύματος» στεγάζει τη γνώση, την έμπνευση και τη συλλογική μνήμη, διαθέτοντας πλούσια συλλογή εκθεμάτων της τοπικής ιστορίας.

Η έκθεση περιλαμβάνει πολύτιμα αντικείμενα και ιστορικά τεκμήρια από τον Μακεδονικό Αγώνα, τους Βαλκανικούς Πολέμους, το Ολοκαύτωμα της Νιγρίτας με το πρωτοσέλιδο της Ιταλικής εφημερίδας La Domenica Del CORRIERE αφιερωμένο στο ολοκαύτωμα της Νιγρίτας καθώς και καταγραφές από τα γεγονότα του Α΄ και Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην περιοχή. Παρουσιάζονται επίσης μνήμες και λάφυρα από τη Μικρασιατική Εκστρατεία, το Έπος της Πίνδου και τη Μάχη του Ρούπελ, τον Πόλεμο της Κορέας και της Κύπρου, καθώς και από το Έπος του Έβρου.

Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η αναφορά στον συγγραφέα Στράτη Μυριβήλη, που εμπνεύστηκε το μυθιστόρημά του «Η ζωή εν τάφω» από τις σκληρές εμπειρίες και τις μάχες στην περιοχή της Νιγρίτας και την δύναμη της ανθρώπινης ψυχής.

Ιδιαίτερη θέση κατέχει η προσφορά του Νιγριτινού στρατηγού ε.α. Αγγέλου Ιλαρίδη, ιθύνοντα νου της νίκης και της επικράτησης στα γεγονότα του Έβρου το 2020, ο οποίος δώρισε στο Κέντρο ολόκληρη τη στρατιωτική του ιστορία από την πολυετή υπηρεσία του στον Ελληνικό Στρατό.

Παράλληλα, αποδίδεται ξεχωριστή τιμή στον Βισάλτη αστυνομικό Γεώργιο Λυγγερίδη, που έχασε τη ζωή του εν ώρα καθήκοντος.

Καθώς ο επισκέπτης περιηγείται στον χώρο, το βλέμμα του συναντά τον απελευθερωτή της Νιγρίτας (22–23 Οκτωβρίου 1913), τον καπετάν Γιαγκλή.

Συγκινεί η αφήγηση του πατέρα Γεωργίου, όταν με λόγο φορτισμένο από μνήμη και σεβασμό αναφέρεται στο πώς τα όπλα του καπετάν-Γιαγκλή βρέθηκαν θαμμένα στην αυλή του πατρικού τους σπιτιού, τριάντα χρόνια αργότερα, όταν ο παππούς του έσκαβε κάτω από τη μουριά.

Ανάμεσα στα εκθέματα ξεχωρίζει το αυθεντικό μπαστούνι του καπετάν Γιαγκλή, με σκαλισμένο ένα μικρό γουρουνάκι από τον ίδιο, το οποίο χάρισε στον παππού του ως πολύτιμο ενθύμιο.

Ιδιαίτερη συγκίνηση προκαλεί και η αναφορά του πατέρα Γεωργίου στον συντοπίτη του, απόστρατο στρατηγό ε.α. Άγγελο Ιλαρίδη, καθώς μιλά με υπερηφάνεια και βαθύ σεβασμό για την ανδρεία, το ήθος και την προσφορά του στην πατρίδα, αναδεικνύοντας όχι μόνο τον στρατιωτικό του ρόλο, αλλά και το ανθρώπινο αποτύπωμα που άφησε στον τόπο του.

Η ιστορία του Μακεδονικού Αγώνα (1904–1908), σε συνεργασία με το Μακεδονικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, φιλοξενείται ήδη στον χώρο, ενώ για το προσεχές διάστημα έχει δρομολογηθεί η παρουσίαση της ιστορίας των Βαλκανικών Πολέμων, καθώς και μια εκτενής έκθεση της τοπικής ιστορίας από τα μυθικά χρόνια της Βισαλτίας έως σήμερα.

Η «Εστία Πνεύματος», όπως ονομάστηκε από τον Σεβασμιότατο Μητροπολίτη Σερρών και Νιγρίτας κ.κ. Θεολόγο, καλλιεργεί το πνεύμα, τη σκέψη, την πίστη, τη φιλοσοφία και την εθνική συνείδηση, υπενθυμίζοντας ότι η Εκκλησία και η κοινωνία δεν μπορούν και δεν πρέπει να διαχωριστούν.

Στο ίδιο αυτό πλαίσιο της πνευματικής καλλιέργειας και της ιστορικής μνήμης, η «Εστία Πνεύματος» θα φιλοξενήσει την εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στις 30 Ιανουαρίου, ημέρα αφιερωμένη στην τιμή των Τριών Ιεραρχών, των μεγάλων διδασκάλων του Γένους και θεμελιωτών της ελληνικής παιδείας.

Την εκδήλωση θα πλαισιώσει ένα σπάνιο και ανεκτίμητης ιστορικής αξίας τεκμήριο: η αυθεντική χειρόγραφη επιστολή του Ιωάννη Καποδίστρια, η οποία θα εκτεθεί τιμητικά, προσδίδοντας ιδιαίτερο συμβολισμό και βαρύτητα στην ημέρα.

Η Εστία Πνεύματος δεν είναι απλώς ένα κτήριο έιναι ένας χώρος όπου η ιστορία, η πίστη και η γνώση συναντιώνται και συνομιλούν με το παρόν.