Πόπη Χαριτωνίδου - Αμφίπολη: Τι ακριβώς προβλέπει η σχεδιαζόμενη συμφωνία με την ΕΥΑΘ;
ΑΝΟΙΧΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΗΜΑΡΧΟ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ από την Πόπη Χαριτωνίδου – Γαρούφα Αρχαιολόγο – Ιστορικός Τέχνης Πρώη Αντιδήμαρχος Αμφίπολης
Θέμα: Το νερό της Αμφίπολης δεν είναι εμπόρευμα. Είναι κοινωνικό αγαθό και προϋπόθεση επιβίωσης του τόπου μας.
Προς τον Δήμαρχο Αμφίπολης κ. Στέργιο Φραστανλή
Κύριε Δήμαρχε,
Με ιδιαίτερο προβληματισμό πληροφορήθηκα τις προχωρημένες συζητήσεις της Δημοτικής Αρχής με την ΕΥΑΘ Α.Ε., με προοπτική την ένταξη του Δήμου Αμφίπολης στο πεδίο δραστηριότητάς της ως προς την ύδρευση.
Το ζήτημα αυτό δεν είναι μια απλή διοικητική ή τεχνική διευθέτηση. Είναι ένα θέμα βαθύτατα κοινωνικό, οικονομικό και αναπτυξιακό, που αφορά το παρόν και το μέλλον του τόπου μας.
Το νερό δεν είναι εμπόρευμα. Είναι κοινωνικό αγαθό, θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα και αναντικατάστατος φυσικός πόρος.
Και στην Αμφίποληέχει μια ακόμη διάσταση: είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την αγροτική παραγωγή, την τοπική οικονομία και την επιβίωση των κατοίκων της.
Ο Δήμος Αμφίπολης δεν είναι ένας αστικός δήμος με αποκλειστικά οικιακές ανάγκες ύδρευσης.
Είναι ένας κατεξοχήν αγροτικός δήμος, με ανθρώπους που καλλιεργούν τη γη, παράγουν, αγωνίζονται να διατηρήσουν τις εκμεταλλεύσεις τους και να εξασφαλίσουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα.
Για τον αγρότη, το νερό δεν είναι πολυτέλεια.
Είναι εργαλείο δουλειάς.
Είναι παραγωγή. Είναι επιβίωση.
Η πρόσβαση στο νερό, τόσο για την ύδρευση όσο και για τις αρδευτικές ανάγκες, όπου αυτές συνδέονται με τα δημοτικά δίκτυα και τις υφιστάμενες υποδομές, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με οικονομικά και επιχειρηματικά κριτήρια.
Γνωρίζουμε ότι η συντήρηση των δικτύων, η αντιμετώπιση των απωλειών, η ποιότητα του πόσιμου νερού και η χρηματοδότηση νέων υποδομών αποτελούν πραγματικές προκλήσεις.
Κανείς δεν αμφισβητεί την ανάγκη εκσυγχρονισμού.
Όμως, ο εκσυγχρονισμός δεν πρέπει να ταυτίζεται αυτομάτως με την παραχώρηση της διαχείρισης ενός τόσο κρίσιμου αγαθού σε έναν άλλον φορέα, χωρίς προηγουμένως να έχουν παρουσιαστεί δημόσια οι όροι, οι δεσμεύσεις και οι μακροπρόθεσμες συνέπειες.
Η ΕΥΑΘ, ανεξαρτήτως της συμμετοχής του Ελληνικού Δημοσίου στη μετοχική της σύνθεση, λειτουργεί με τη νομική μορφή της ανώνυμης εταιρείας.
Επομένως, το ουσιαστικό ερώτημα δεν περιορίζεται στο ποιος κατέχει τις μετοχές της, αλλά επεκτείνεται στο ποιος θα αποφασίζει για την τιμολόγηση, τις επενδύσεις, τις υποδομές και την πρόσβαση των κατοίκων στο νερό.
Κύριε Δήμαρχε,
Ως πολίτης αυτού του τόπου, θεωρώ απολύτως αναγκαίο να απαντηθούν δημόσια ορισμένα κρίσιμα ερωτήματα:
Τι ακριβώς προβλέπει η σχεδιαζόμενη συμφωνία με την ΕΥΑΘ; Πρόκειται για μεταφορά αρμοδιοτήτων, ανάθεση διαχείρισης ή κάποια άλλη μορφή συνεργασίας;
Ποιος θα έχει τον έλεγχο των υφιστάμενων δικτύων, των γεωτρήσεων και των υποδομών ύδρευσης; Θα παραμείνουν στην κυριότητα και στον ουσιαστικό έλεγχο του Δήμου;
Ποιος θα καθορίζει την τιμή του νερού; Υπάρχει συγκεκριμένη, δεσμευτική οικονομική μελέτη που να αποδεικνύει ότι οι δημότες θα ωφεληθούν και σε βάθος χρόνου;
Τι θα ισχύσει για τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις και τις καλλιέργειες που εξαρτώνται από την παροχή νερού;
Έχει εξεταστεί χωριστά η ιδιαιτερότητα του αγροτικού χαρακτήρα του Δήμου;
Έχουν μελετηθεί εναλλακτικές λύσεις, όπως η ενίσχυση της δημοτικής υπηρεσίας ύδρευσης, η αξιοποίηση χρηματοδοτικών προγραμμάτων και η αναβάθμιση των υφιστάμενων υποδομών;
Θα προηγηθεί ουσιαστική δημόσια διαβούλευση, με συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων, των αγροτικών συλλόγων και των κατοίκων, πριν από οποιαδήποτε δεσμευτική απόφαση;
Δεν αρκεί η γενική διαβεβαίωση ότι ενδέχεται να μειωθεί η τιμή του νερού.
Χρειάζονται στοιχεία, συγκριτικές μελέτες, συγκεκριμένες εγγυήσεις και πλήρης ενημέρωση.
Διότι μια ενδεχόμενη βραχυπρόθεσμη οικονομική ελάφρυνση δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα της μακροχρόνιας διαχείρισης ενός φυσικού πόρου ζωτικής σημασίας.
Η Αμφίπολη δεν έχει την πολυτέλεια να χάσει ούτε την παραγωγική της βάση ούτε τον πληθυσμό που εξακολουθεί να κρατά ζωντανά τα χωριά της.
Σε μια εποχή που η ελληνική περιφέρεια δοκιμάζεται από τη δημογραφική συρρίκνωση, το αυξημένο κόστος παραγωγής και την αβεβαιότητα του αγροτικού εισοδήματος, κάθε απόφαση που επηρεάζει την πρόσβαση στο νερό απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή.
Το νερό δεν είναι απλώς ένας αριθμός σε έναν λογαριασμό.
Είναι η γη που καλλιεργείται.
Είναι ο μόχθος του αγρότη.
Είναι το εισόδημα μιας οικογένειας.
Είναι η δυνατότητα ενός νέου ανθρώπου να παραμείνει στον τόπο του.
Κύριε Δήμαρχε,
Η Τοπική Αυτοδιοίκηση οφείλει να λειτουργεί με διαφάνεια, λογοδοσία και ουσιαστική συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας, ιδίως όταν πρόκειται για αποφάσεις με μακροχρόνιες συνέπειες.
Για τον λόγο αυτό ζητώ να δημοσιοποιηθούν οι προτάσεις και οι σχετικές μελέτες, να παρουσιαστούν οι όροι της ενδεχόμενης συνεργασίας και να δοθεί στους δημότες η δυνατότητα να ενημερωθούν και να εκφράσουν τις απόψεις τους πριν από τη λήψη οποιασδήποτε οριστικής απόφασης.
Η διαχείριση του νερού δεν είναι μόνο ζήτημα οικονομικής αποτελεσματικότητας.
Είναι πρωτίστως ζήτημα κοινωνικής ευθύνης, δημόσιου ελέγχου και σεβασμού στις ανάγκες ενός αγροτικού τόπου.
Η ιστορία της Αμφίπολης είναι συνυφασμένη με τον Στρυμόνα, με το νερό και με την εύφορη γη της.
Αυτή η σχέση δεν αποτελεί μόνο στοιχείο του παρελθόντος της. Αποτελεί προϋπόθεση για το μέλλον της.
Το νερό της Αμφίπολης δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα απλό οικονομικό μέγεθος.
Για τους ανθρώπους της είναι όρος ζωής.
Και για αποφάσεις που αφορούν τη ζωή και το μέλλον ενός τόπου, οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν, να ερωτώνται και να έχουν λόγο.
Με εκτίμηση,
Πόπη Χαριτωνίδου – Γαρούφα
Αρχαιολόγος – Ιστορικός Τέχνης
Πρώην Αντιδήμαρχος Αμφίπολης